Hulp activisten redde Pormes

Na een lobby van activisten kreeg GroenLinks-senator Sam Pormes eerherstel. Zijn royement is ingetrokken. Partijvoorzitter Herman Meijer trad daarom af.

Zondagavond neemt Eerste-Kamerlid Sam Pormes zelf de telefoon aan. Hij viert een feestje. Niet om zijn eerherstel, zegt hij meteen, maar omdat zijn kinderen belijdenis van hun geloof hebben gedaan. Toch is de uitspraak van de zaterdag bijeengeroepen partijraad van GroenLinks een groot succes, zegt hij. Het aftreden van voorzitter Herman Meijer, die de uitspraak als een motie van wantrouwen zag, noemt hij triest.

De partijraad - een groep leden die de partij controleert - oordeelde zaterdag dat het bestuur van GroenLinks in november ten onrechte de van oorsprong Molukse Pormes had geroyeerd. Volgens een onderzoek in opdracht van het bestuur had Pormes de partij onvolledig ingelicht over zijn activistische verleden. Hij had meer moeten vertellen over zijn mogelijke betrokkenheid bij onder meer een guerrillatrainingskamp in Jemen in 1976 en bij de treinkaping bij De Punt in 1977. Hard bewijs dat Pormes betrokken was, ontbrak. Het onderzoek werd ingesteld na een belastend artikel in weekblad HP/De Tijd.

Gisteren was er op het partijbureau in Utrecht flink gehuild. Meijer maakte na spoedberaad met de partijtop zijn aftreden bekend. De rest van het partijbestuur wilde ook opstappen, maar bleef na aandringen van Meijer en andere partijprominenten toch zitten, schrijft bestuurslid Selçuk Akinci op zijn weblog. 'Diverse bestuursleden jankten, toen duidelijk werd dat Herman het koningsoffer bracht.' Akinci zelf, zo schrijft hij, heeft sinds dit weekend een vieze smaak van politiek gekregen.

Dat gaat zomaar niet, dacht Joris Wijnhoven toen Pormes geroyeerd werd. Met de GroenLinksers Kees Kalkman (werkzaam bij VD Amok, het Anti-Militaristies OnderzoeksKollektief) en Jan Slop startte hij een club van 'verontruste GroenLinks-leden'. Wijnhoven, zelf actief bij Milieudefensie: 'De onderbouwing van dat royement was nogal gammel. Met een zwak rapport wordt iemand gestraft om een activistisch verleden.'

Het groepje schreef een verklaring dat ze zich 'ernstige zorgen' maakten over de gang van zaken. Volgens hen deugde het rapport niet omdat gebruik was gemaakt van 'anonieme en twijfelachtige' bronnen - vijanden van Pormes uit de Molukse gemeenschap en getuigen die mogelijk misleid werden. Ook was de manier waarop de commissie was ingesteld, niet met Pormes overlegd. Bovendien wilde Meijer de gangen van Pormes na laten gaan door de AIVD. Hij zei in tv-programma Nova dat Pormes betrokken was bij een schietpartij in Assen, waarbij een politieauto werd geraakt.

Naast deze meer procedurele argumenten is er ook een principieel bezwaar tegen de harde manier waarop Pormes volgens de verontruste GroenLinksers werd aangepakt. De partij is van oudsher een plek waar activisten uit de krakerswereld, de milieubeweging en het links-radicale actiewezen zich thuis voelen. 'Sam heeft zich bovendien ontwikkeld van een iemand uit de Moluks-nationalistische beweging tot iemand die zich dienstbaar is gaan opstellen aan de samenleving', zegt een sympathisant die anoniem wil blijven.

De voormalige activist Pormes kan in brede lagen van de partij op sympathie rekenen, zegt Wijnhoven. Zelf vindt hij het Eerste-Kamerlid 'een inspirerende man'. 'Als het bestuur iemand royeert om een activistisch verleden, moeten de procedures heel zuiver zijn en de feiten keihard. GroenLinks moet daar voor instaan en niet achter perspublicaties aanlopen. Anders is morgen Wijnand Duyvendak aan de beurt.' Duyvendak, Tweede-Kamerlid, heeft een verleden als kraker en redacteur van het radicaal-linkse blad Bluf!

De verontruste GroenLinksers veroverden de afgelopen maanden steeds meer aanhang. Verschillende afdelingen en prominenten, zoals het Drentse Statenlid Fer Harleman en Pormes' collega-senator Leo Platvoet, waren het in grote lijnen eens met de kritiek. Betrokkenen zeggen dat dat komt door ergernis over de in hun ogen buitenproportionele actie van het bestuur. Er heerst ongenoegen over de manier waarop de partij, ingegeven door affaires met ex-Kamerlid Tara Singh Varma en het Turkse raadslid Daskapan, reageerde.

De verontruste GroenLinksers startten een website www.groenlinksinteger.nl, en hielpen Pormes met het schrijven van verweerschriften. Er is veel gebeld met de nieuwe leden van de partijraad, die zaterdag voor het eerst bijeen kwamen.

Het bestuur van GroenLinks voelde niet veel voor een extra zitting van de partijraad. Een geschillencommissie had het bestuur al gelijk gegeven, daar moest het bij blijven. Een nipte meerderheid van de partijraad besliste anders.

Het is onduidelijk of Promes ook in de Senaat terug keert. Zelf zegt hij zich nog te beraden. Diana de Wolff, Voorzitter van de Eerste-Kamerfractie, houdt ook een slag om de arm. 'Er is een vertrouwensbreuk, maar dat wil niet zeggen dat je niet met elkaar praat.'