De engel van Noorwegen

De eerste wereldbekerwedstrijd voor mountainbikers, zaterdag op op Curaçao, werd bij de vrouwen gewonnen door Gunn-Rita Dahle. De Noorse olympisch kampioene is al jaren onverslaanbaar. 'Ze is erg geestig, dat maakt het ontspannen.'

Gunn-Rita Dahle wordt gefeliciteerd door twee ‘rondemisters’ na haar overwinning op Curaçao. Foto Prince Victor Victor, Prince

Die middag heeft ze ploegleider Andy Rottler gebeld. Dat ze de race op Curaçao had gewonnen wist hij al. Maar ze moest hem ook nog iets anders vertellen: ze is zwanger en kan de rest van het seizoen geen wedstrijden meer rijden. Het werd heel stil aan de andere kant van de lijn, zegt ze. Toen deed ze maar alsof de verbinding slecht werd. Uiteindelijk heeft ze opgehangen.

'Vijf uur later hebben we hem teruggebeld', zegt Gunn-Rita Dahle. '1 april!' Ze moet er nog om lachen. Een grapje op zijn tijd moet kunnen, vindt ze. 'Rottler zal ondertussen wel iedereen hebben afgebeld om te kijken hoe het nu verder moest', grijnst Kenneth Flesjå, Dahles man en trainer, met een glas rode wijn vanaf de bank.

De Multivan Merida mountainbikeploeg maakt zich, met als middelpunt olympisch kampioen Dahle (33), op voor het avondeten. Dahle loopt naar de keuken van het tijdelijke hoofdkwartier van de ploeg in een Curaçaos appartementencomplex. Zeven uur nadat ze haar concurrenten minuten achter zich liet op het parkoers, staat ze voor de ploeg Mexicaanse eten klaar te maken. Ploeggenoten Nina Göhl en José Hermida Ramos ontfermen zich over de guacamole.

'De ploeg is een grote familie, we doen alles samen', zegt Hermida (27). Tijdens het eten schenkt de Spanjaard de wijn nog eens extra in. Dahle drinkt vrolijk mee en leert haar tafelgenoten Noorse zeemansliederen. 'Ze is erg geestig. Dat maakt de sfeer in de ploeg heel ontspannen.'

In de mountainbikewereld staat de Noorse vooral bekend om haar professionaliteit. Als drievoudig wereld- en Europees kampioen, olympisch kampioen in Athene en tweevoudig winnaar van de wereldbeker, is ze de afgelopen jaren onverslaanbaar. Maar Dahle kent ook de keerzijde van de topsport. Zes jaar geleden, tijdens de voorbereidingen voor de Olympische Spelen in Sydney, liep ze volkomen vast.

'Ik ben toen heel diep gegaan', zegt ze er nu over. 'Liep tegen een muur aan. Ik geloofde niet dat er nog iets anders was om voor te leven dan fietsen. Dat waren twee heel zware jaren.' In die tijd begon ze een relatie met oud-wegrenner Flesjå, die al snel haar masseur en trainer werd. Samen stelden ze een schema op, waarbij sport wordt benaderd als wetenschap.

De strategie van de twee-eenheid Flesjå en Dahle draait om voorbereiding, voeding en herstel. 'Gunn-Rita's aanpak', zegt Merida-monteur Ralf, 'is enorm professioneel. Ze is 24 uur per dag atlete. Na de race zit zij een uur op de hometrainer, terwijl andere vrouwen onder de douche stappen en iets anders gaan doen.' Om voor de wedstrijd zo weinig mogelijk vocht te verliezen, deed ze haar warming-up zaterdag op de hometrainer binnen in het door airco gekoelde appartement.

De tropische temperaturen op Curaçao, dé hindernis waardoor veel renners na aankomst uit het winterse Noord-Europa prompt ziek werden, onderving Dahle door twee weken voor de koers op het eiland te arriveren. Die weken stonden louter in het teken van de voorbereiding, ondervond de organisator van de wereldbekerwedstrijd op Curaçao, Leo van Vliet. Hij nodigde de renster uit voor de eerste persconferentie over de wedstrijd, maar de stoel achter haar naambordje bleef leeg. 'Ze wijkt niet voor het programma', aldus Van Vliet. 'Als het haar niet uitkomt, dan komt ze niet.'

Zijn vrouw kan inderdaad koppig zijn, weet Kenneth Flesjå. De eerste keer dat hij haar mee uit vroeg - ze kenden elkaar al jaren van de sportclub in het Noorse Stavanger maar begonnen pas te daten na de WK in Valkenburg in 1998 - wilde Dahle meteen de organisatie van het afspraakje overnemen. 'Ze wil graag de controle houden. Maar op een positieve manier, ze heeft gewoon veel energie.'

Het managen van die energie is de basis van Flesjå's strategie. 'Dat ze op Curaçao wint betekent dat we de afgelopen weken de juiste keuzes hebben gemaakt op het gebied van training, rust en voeding.' Die afwegingen worden dagelijks gemaakt, op basis van Dahles vorm op de massagetafel. Meer nog dan aan een strak trainingsschema hecht Flesjå aan een bepaalde levensstijl.

Zo zijn ze 250 dagen per jaar op reis. Waar andere mountainbikesters na een wedstrijd teruggaan naar huis, vliegen Dahle en Flesjå door naar de locatie van de volgende race. Op die manier blijft er meer tijd over om te trainen, maar ook om te genieten van de landen die ze aandoen. Bovendien is ze in Noorwegen zo'n bekendheid dat Dahle thuis niet meer ongestoord over straat kan, en dat kost ook energie.

Na de dip van zes jaar geleden wil Dahle vooral plezier hebben in het fietsen. Dat lukt op Curaçao maar ten dele. 'Het was heel zwaar', hijgt ze als ze na de race over de meet komt. De 'engel van Noorwegen' wordt onmiddellijk omringd door de internationale pers. 'Af en toe ging ik over mijn grens heen en begon ik te trillen en kreeg ik zelfs kippenvel, in deze hitte', zegt ze tegen journalisten. En dan, met de gedachten bij de ploeg, tegen een van de verzorgers: 'Zeg tegen de jongens dat ze tijdens hun race heel veel moeten drinken, echt wel vier of vijf keer per ronde.'

Vervolgens lacht ze weer naar de camera's. Met de media heeft Dahle, als oud-studente journalistiek, geen problemen. 'Ze heeft respect voor de beroepsgroep. Dat geldt ook voor de sponsors. Voor haar is contact met media en sponsors een deel van haar werk', zegt Flesjå.

Mensen die haar inzet niet waarderen vindt ze veel vervelender. Dat ze toch altijd wint omdat het fietsen haar nu eenmaal komt aanwaaien, dat zinnetje kan ze niet meer aanhoren. 'Mensen die dat zeggen hebben geen respect voor mijn werk', vindt ze. 'Die hebben geen idee van hoe gefocust en vastberaden ik moet zijn.'

Terwijl Dahle de pers te woord staat, ploffen de overige rensters naast de op het strand gelegen finishlijn in de Caraïbische Zee. De Amerikaanse Mary McConneloug vindt het niet frustrerend om nooit van Dahle te kunnen winnen. 'Ik gebruik het als motivatie', zegt McConneloug. 'Als ik aan het trainen ben denk ik altijd: 'Gunn- Rita zit vlak naast me'.' Ook het jonge Poolse talent Maja Wloszczowska ziet Dahle als een voorbeeld. 'Ze is mijn idool. Eigenlijk is het ongelooflijk dat wij alleen om de tweede plaats kunnen vechten, maar ik hoop binnen een paar jaar op haar niveau te zitten.'

Veel deelneemsters roemen de vriendelijkheid van de onvermijdelijke nummer één. 'Ze is enorm aardig en heeft altijd tijd voor iedereen, inclusief haar concurrenten', zegt McConneloug. Volgens de Amerikaanse is Dahles solide sociale vangnet een belangrijke factor van haar succes. 'Ik vraag me wel eens af hoe ver ik zou komen als ik zoveel steun had', zegt ze, terwijl ze naar het podium loopt om de vijfde prijs in ontvangst te nemen.

Dahle en Flesjå willen op topniveau blijven mountainbiken tot de Olympische Spelen van 2008 in Peking. Daarna is er wellicht een pr-functie weggelegd bij sponsor Merida. 'En we willen kinderen', zegt Dahle. 'Veel kinderen. Ze zullen veel moeten reizen. Maar ik denk dat ze dat geweldig gaan vinden. Net als wij.'

    • Miriam Sluis