Oorzaak dood bij bevalling opvallend variabel in wereld

Teveel bloedverlies en zwangerschapsvergiftiging zijn de voornaamste oorzaken van sterfte van moeders in het kraambed in de derde wereld. Uit een grote analyse van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat er flinke regionale verschillen zijn. In Afrika en Azië is overmatig bloedverlies doodsoorzaak nummer één, in Latijns Amerika sterven de meeste moeders aan een zwangerschapsvergiftiging. Met name in Latijns Amerika en op de Caribische eilanden overlijden ook veel vrouwen aan de gevolgen van een (fout uitgevoerde) abortus (The Lancet, 1 april).

Een Kongolese vrouw bevalt in een noodhospitaal. In Afrika is overmatig bloedverlies de belangrijkste oorzaak van moederstefte rond de baring. foto reuters A Congolese woman gives birth at a hospital run by Humanitarian Aid' Medecins Sans Frontieres (MSF) in Bunia, in northeastern Democratic Republic of Congo, June 27, 2003. MSF have been operating emergency relief in Bunia after the town was devastated by clashes between rival ethnic Hema and Lendu militias following the Ugandan Army's withdrawal from the area in May. The hospital treats over 170 people each day and provides medicine for those in need, regardless of their ability to pay. REUTERS

Wereldwijd lopen de kansen voor een moeder om rond de geboorte van haar kind te overlijden sterk uiteen. De WHO heeft in 2000 becijferd dat één op de zes vrouwen in Sierra Leone en Afghanistan gedurende haar vruchtbare leven zal overlijden aan complicaties bij een zwangerschap. In Nederland overlijden jaarlijks ongeveer vijf moeders rond de geboorte. Het risico voor een Nederlandse moeder om ooit in haar leven aan de gevolgen van een zwangerschap te overlijden, komt volgens de WHO op één op 3.500.

Tot nu toe ging de WHO ervan uit dat er in ontwikkelingslanden géén regionale verschillen in de doodsoorzaak van moeders rond de geboorte waren. Op één stond de verbloeding (25 procent van alle sterfte), gevolgd door infecties (15 procent), complicaties van een abortus (13 procent) en zwangerschapsvergiftiging (12 procent). Bij een zwangerschapsvergiftiging werken de vaten van moeder niet goed, waardoor ze onder andere een te hoge bloeddruk krijgt.

De WHO-onderzoekers verzamelden gegevens over moedersterfte uit openbare databases en vroegen aan alle 192 bij de WHO aangesloten landen om hun gegevens in te sturen. Vanaf 1990 verzamelden de onderzoekers zo informatie over bijna 200.000 moeders die rond de geboorte van hun kind waren overleden.

In Afrika en Azië was overmatig bloedverlies in een derde van alle sterftegevallen de oorzaak. Een op de tien vrouwen was gestorven aan zwangerschapsvergiftiging. In Latijns Amerika en op de Caribische eilanden lag deze verdeling anders. Daar was de zwangerschapsvergiftiging doodsoorzaak nummer één. Ruim een kwart van de overleden vrouwen was daaraan dood gegaan. In deze landen was ook het aandeel van abortus in de sterfte opvallend groot (12 procent). In Afrika en Azië was abortus de oorzaak van 5 procent van de sterfgevallen.

De onderzoekers concluderen dat er, omdat er regionale verschillen in doodsoorzaken van moeders in het kraambed zijn, ook verschillende strategieën per regio gevolgd moeten gaan worden om de moedersterfte terug te dringen.

Nienke van Trommel

    • Nienke van Trommel