'Hoogervorst was expats volstrekt vergeten'

Oud-minister en expat Frans Andriessen is teleurgesteld dat de rechter Nederlandse gepensioneerden in het buitenland niet heeft 'verlost van de nieuwe Zorgverzekeringswet.'

Gisteren deed de rechter uitspraak in het kort geding van Nederlandse gepensioneerden in het buitenland tegen de Staat. Wat was uw rol in dit proces?

'Ik woon in België en ben verontwaardigd over de uitwerking van de nieuwe Zorgverzerkingswet voor Nederlanders in het buitenland. Zij hebben zeer ernstige problemen en betalen veel geld voor voorzieningen waar ze geen aanspraak op kunnen maken. Daarom heb ik me bij hen aangesloten. Als bekende Nederlander (Andriessen is oud-minister van Financiën en oud-Eurocommissaris, christen-democraat, red.) ben ik het gezicht van de protesterende gepensioneerden geworden. Zelf ben ik geen slachtoffer omdat ik verzekerd ben bij een Europese ziektekosteninstelling en buiten de Nederlandse regeling val.'

De rechter wees de belangrijkste eis af en oordeelde dat gepensioneerden verplicht zijn zich bij het ziekenfonds in hun gastland te verzekeren, ook al willen zij dat niet. Hoe kwam dat aan?

'Dat is erg jammer. Had hij ons gelijk gegeven, dan waren gepensioneerden in het buitenland totaal verlost van het nieuwe Nederlandse ziektekostenstelsel. Dan hadden zij geen basispremie, geen inkomensafhankelijke premie en geen AWBZ-premie hoeven te betalen en hadden zij zelf een passende verzekering kunnen kiezen. Maar we zijn nog niet klaar. De rechter kwam ook met het gunstige voorlopige oordeel dat de staat geen premie voor de AWBZ kan verlangen van de gepensioneerden in het buitenland. Dat scheelt de helft van het totale premiebedrag dat gepensioneerden volgens minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD, red.) moeten betalen. Gepensioneerden mogen volgens de rechter niet meer betalen dan het bedrag dat de Nederlandse overheid overmaakt aan het gastland ter compensatie van de ziektekosten die de gepensioneerden daar maken. De rechter vond de zaak erg gecompliceerd voor een kort geding, waardoor we nu nog een bodemprocedure zullen moeten aanspannen.'

Wat zijn de concrete gevolgen voor Nederlanders in het buitenland?

'Hoeveel de tienduizenden gepensioneerden in landen als Spanje, Frankrijk en Portugal er financieel op vooruit gaan, is moeilijk te schatten (hun advocaat spreekt van jaarlijks maximaal 2.700 euro, red.) Minister Hoogervorst moet nu in elk Europees land gaan kijken welke AWBZ-voorzieningen daar zijn, en afhankelijk daarvan de premie gaan differentiëren.'

Hoe moeten we de uitspaak politiek duiden?

'Ik denk dat het in regeringskringen niet best zal overkomen dat de AWBZ-heffing pertinent onjuist is en moet worden rechtgezet. De minister heeft de problemen van Nederlanders in het buitenland altijd gebagatelliseerd. Veel mensen denken dat het om rijkaards gaat en vragen zich af waar zij zich zorgen over maken. Maar ook niet-rijke mensen zijn getroffen. Mensen op hoge leeftijd die hun hele leven premie hebben betaald en opeens uit hun verzekering worden gegooid vanwege een volstrekt willekeurig besluit vanuit Den Haag. Dat levert veel onzekerheid op. De minister heeft deze gepensioneerden volstrekt vergeten.'