Beneleague

Hoe lang zou het geleden zijn dat Marco van Basten nog een wedstrijd uit de Belgische voetbalcompetitie heeft gezien? Jaar of twintig? Wellicht herinnert hij zich nog het KV Mechelen van Aad de Mos dat met Erwin Koeman, Graeme Rutjes en Johnny Bosman voor de UEFA-Cup ging. De legendarische splinter Adri van Tiggelen speelde toen bij Anderlecht.

Het moet de bondscoach ontgaan zijn dat we intussen een eeuwwisseling hebben gekend. Het Belgische voetbal stelt niets meer voor, niet in de competitie en al helemaal niet in Europa. Het trotse Anderlecht zou vandaag van Heerenveen niet kunnen winnen. Club Brugge is, Europees gesproken, altijd meteen de weg kwijt. De derde grootmacht, Standard Luik, mocht de laatste jaren niet eens Europa in.

Belgisch voetbal: het strompelt voorwaarts. Dat ziet Marco anders. Sterker, hij wil Nederland en België samen in een competitie brengen. 'Dan kunnen we gezamenlijk een vuist maken naar het geweld van landen als Engeland, Spanje, Italië en Duitsland. Daar smijten ze met geld.' Het laatste doen ze in België ook, maar altijd onder de tafel. Of in het toilet van het Hilton waar voetballers en gokchinezen elkaar wel eens willen kruisen. De Belgische competitie kraakt onder een lawine van corruptie.

Gek dat Van Basten Luxemburg niet mee rekent voor zijn Beneleague. Zoveel scheelt het niet, qua niveau. En als het de bondscoach dan toch om pecunia te doen is - in Luxemburg zit geld. Veel geld. Ze hebben daar ook tv-zenders.

Een competitie van tien Nederlandse en zes Belgische clubs, het klinkt verheffend, maar is het niet. De provincieclub Zulte-waregem staat vierde in de competitie en is nog volop in strijd voor een Europees ticket. Zulte-Waregem! Wedden dat Van Basten er nooit van gehoord heeft. Hoeft ook niet. Zulte-Waregem wordt deels getraind door een politieman. De spelers zijn semi-profs. De selectie bestaat uit kasseileggers, hopscheuttelers, turfstekers, en een enkele onderwijzer. De ploeg wordt gesponsord door visboeren, banketbakkers en een veredelde smidse. Dat soort ambachtelijke wezens kom je bij de club van la province profonde, Roda JC, niet eens meer tegen. Het lijkt me wezenloos te denken dat Zulte-Waregem de Lage Landen een stap dichter bij de Europese top zou helpen.

De timing van Van Basten om met een herstructureringsplan uit te pakken is al even wezenloos. Je zou denken dat een bondscoach, aan de vooravond van een WK wel wat anders aan zijn hoofd heeft dan een Bene-fantasietje.

Zou het kunnen dat Marco slachtoffer is van te veel vrije tijd? Uit verveling zijn ooit oorlogen voortgekomen - dan liever een zweverig structuurplan voor het Nederlandse en Belgische voetbal. Maar het blijft frivool en intermezzo-achtig.

Zo heb ik de legendarische oud-spits nooit eerder gezien. Ik wist wel dat Van Basten een in grimassen versluierde denker is. Letterlijk een man voor de diepte. Maar ik wist niet dat hij zich ook in organisatorische sferen bevond. Ik heb altijd gedacht: die onzin laat zijn instinct niet toe. Marco is van de bal, niet van hotemetotenretoriek à la Jeu Sprengers en Michel D'Hooghe.

Eens de veertig voorbij wordt alles anders.

Ook zo raar: Van Basten vindt het een probleem dat er nu wel vijftig Nederlandse spelers in het buitenland voetballen. In zijn tijd waren er dat maar vijf. Tja, het buitenland is niet meer wat het was. Kijk maar naar Real Madrid, die zo vettig gecoiffeerde puinhoop. Waar Clarence Seedorf het al snel voor bekeken hield. Jaap Stam moest er niet aan denken één avond te verkeren in het gezelschap van de meest onbeschaafde lui der Spaanse noblesse. Jaap houdt het graag een beetje chique.

Natuurlijk is het plan-Van Basten meteen afgeschoten. Door zowel de Nederlandse als de Belgische voetbalbond. Tussen de Lage Landen loopt nog altijd een grens. Wiettelers willen daar wel eens een flou artistique van maken, maar de structuralisten van beide landen houden hardnekkig vast aan hun particulariteit.

Waarom geen competitie van Nederlanders, Schotten, Denen en Ruhr-Duitsers, Marco? Dan genereer je pas geld, aan tv-rechten, aan morele schuldaflossing van chemische bedrijven, aan kerken en sekten van mannenrokken en xenofobie. In België valt weinig te rapen. Zonder de Derdewereldmystiek van de oude Constant vanden Stock was Anderlecht allang dood en begraven.

Ook die fragiele knar is nu aan het einde van zijn latijn.

    • Hugo Camps