't Hek van de dam

In ‘De korte golf' beschrijft Guus Middag radiomomenten die hem raken. Vandaag over een van de gewoonste programma's die er bestaan, het sportprogramma ‘'t Hek van de dam'

Het begon ooit op een zondagavond, toen ik op de radio de stem van Johan Cruijff hoorde. Hij was gewikkeld in een onnavolgbaar betoog over de voor- en nadelen van de kleur van de cornervlag, of zoiets. Het was aan het einde van 't Hek van de dam, het wekelijkse sportprogramma van Tom van 't Hek. Een week later was Cruijff er weer. Het klonk alsof hij live vanuit Barcelona belde. Hij zei ‘Ola' en stak meteen van wal met weer een waanzinnige, maar misschien ook wel geniale uiteenzetting, nu over de voordelen van de zomertijd voor de uitspelende ploeg. Ik begreep dan wel dat dit niet de echte Cruijff kon zijn, maar een Cruijff-imitator, maar ik kon het tegelijk toch niet geloven: zo goed werd hij nagedaan. Omdat ik niemand liever hoor spreken dan Cruijff, zelfs al is het maar bij monde van een imitator, stemde ik sindsdien elke zondagavond om vijf voor elf even af op Radio 1 - en ik bleef ermee doorgaan, ook toen Cruijff zich niet meer meldde.

't Hek van de dam is geloof ik een van de meest gewone programma's die er bestaan. Misschien is het zelfs wel geheel overbodig. Daar zou ook meteen het geheim in kunnen schuilen. Niemand heeft er last van, niemand valt er zich een buil aan, de sfeer is altijd ontspannen bij onze vriendelijke presentator. Babbeltje, belletje, uitslagje, ranglijstje. Inhoudelijk is het programma gespecialiseerd in oud nieuws, met zijn stevige voorkeur voor de terugblik en de nabeschouwing. Nog één keer worden de sportgebeurtenissen van het voorbije weekeinde herhaald, hernomen en herkauwd - en voor een laatste maal geresumeerd. De naam 't Hek van de dam suggereert druistigheid, maar naar zijn karakter zou het programma beter 't Hek gaat weer dicht kunnen heten.

Mijn lievelingsonderdeel is het gesprek over de stand van zaken in de nationale voetbalcompetitie. Daarin neemt Van 't Hek alles nog weer eens door met de deskundige van dienst (Bas Ticheler, Andy Houtkamp of Jeroen Gruter). Het is een kwartier vol achterafredeneringen, als-dan-theorieën, dooddoeners, clichés en slagen in de lucht. Hoe is dat nu zo gekomen, met Willem II op de voorlaatste plaats? Daar heeft de deskundige wel een visie op. ‘Op een gegeven moment moet je tot de conclusie komen dat een ploeg niet voldoende kwaliteit heeft. En dan zit alles ook nog tegen. Nou, tel het allemaal maar op.' Dan is er ook altijd de neerwaartse spiraal, het gebrek aan geluk, de off-day, het gogme en natuurlijk vorm. ‘Dan kan AZ nog zo goed zijn, maar als de ploeg niet in vorm is, zoals de laatste weken, zie ik ze toch geen kampioen worden.' Zo worden alle uitslagen achteraf van een logische verklaring voorzien en blijkt de ranglijst elke week toch weer een wonder van vanzelfsprekendheid. Samen kijken presentator en deskundige dan ook nog even vooruit naar de komende weken, maar voorspellen blijft altijd lastig, want de bal is rond en kan raar rollen. ‘Dat is voetbal.'

Het is geruststellende radio, elke week weer: de geruststelling van de zekerheid dat nu echt alles wel gezegd is en dat er niets nieuws meer te zeggen valt. Zondagavond laat. De sportkantine is weer helemaal leeg. Tom van 't Hek mag het licht uitdoen.