Naschrift Kroonenberg

Wij geologen zijn de historici van de aarde en wij proberen uit het verleden, onder andere uit het vroegere klimaat, lering te trekken voor de toekomst. Daarbij krijg je ontzag voor de diepte van de geologische tijd en de veerkracht van de aarde, en zie je de nietigheid van de mens. De aarde heeft 20 keer zo veel broeikasgas in de atmosfeer gehad als nu, de zeespiegel heeft 200 meter hoger gestaan dan nu. Het is vanuit dat perspectief dat ik mij stoor aan korte-termijnonheilsprofeten die denken dat de opwarming van het klimaat rampzalig is. Voor de aarde is dat niets bijzonders, wij hebben gewoon als mens nog niets meegemaakt. Dit is ook de essentie van mijn boek De menselijke maat - de aarde over tienduizend jaar.

Het door Hüsgen gewraakte onderzoek van ons team, deels door oliemaatschappijen betaald, dient om te begrijpen wat er met de kust gebeurt als de zeespiegel stijgt. De Kaspische Zee staat daar model voor, want die steeg (tot het jaar 1995) honderd keer zo snel als de zeespiegel van de oceanen in de 20ste eeuw. Een jaar zeespiegelstijging in de Kaspische Zee laat zien wat het effect is van een eeuw zeespiegelstijging in Nederland. Drie keer in de vorige eeuw hebben de kustbewoners van de Kaspische Zee zich laten verrassen door omkeringen van de trend. Toen de zeespiegel daalde in de jaren dertig dachten ze dat hij bleef dalen. En toen hij onverwacht begon te stijgen dacht men dat hij zou blijven stijgen, maar ook dat kwam niet uit. Zo worden wij keer op keer verrast door de natuur, en met het klimaat is dat net zo.

De natuur laat zich niet zo gemakkelijk voorspellen, laat staan beïnvloeden. Daarom kun je je beter aanpassen dan de hoogmoed te hebben dat je bestaande trends wel eens even zal kunnen ombuigen, zoals Kyoto pretendeert. Vraag maar eens aan de mensen in de Gangesdelta wat ze liever willen als de zeespiegel stijgt: minder broeikasgas in de lucht of een dijk om hun land. Als ik daar boer was zou ik het wel weten.

Dat er in de Middeleeuwen druiven werden verbouwd in Engeland is te lezen in H.H. Lambs Climate, History and the Modern World. Niet in Schotland, maar dat schreef ik ook niet. Verder is het nuttig om het boek Earth`s Climate, Past and Future van W.F. Ruddiman, na te slaan over de rol van de uitzetting van zeewater bij de zeespiegelstijging, en de mening van de Utrechtse glacioloog Prof. Hans Oerlemans in de Volkskrant van vorige week na te lezen over de geciteerde artikelen in Science over het afsmelten van de ijskappen.

Bedenk dat in de vorige warme periode zonder ingrijpen van de mens de zeespiegel 3 tot 7 meter hoger stond, terwijl er veel minder broeikasgassen in de atmosfeer zaten dan nu. Bedenk dat aan het einde van de laatste ijstijd de zeespiegel twintig keer zo snel steeg als in de 20ste eeuw. Bedenk dat één enkele eruptie van het formaat van die van de Krakatau - en die is al over tijd - voor jaren een afkoeling van het klimaat kan veroorzaken die ons van spijt de haren uit het hoofd laat trekken dat wij ooit aan Kyoto begonnen zijn. We meten de natuur met de menselijke maat, niet met die van de natuur.