Kolonel Kumar gaat naar de schoonheidssalon

Indiase mannen uit de middenklasse hebben de schroom van zich afgeworpen. Zij kopen gezichtscrèmes en stappen naar schoonheidsklinieken. Ze willen er verzorgder uitzien, en blanker.

Hij wil niet een werknemer in zijn bedrijf die er niet uitziet. ‘Iemand met jeugdpuistjes heb je liever niet in dienst, tenzij je echt niet iemand anders kan vinden’, zegt Rahul Dev, een 44-jarige softwareontwikkelaar. ‘Daarom zorg ik ervoor dat ik er goed uitzie, doe ik aan fitness en laat ik een keer in de maand mijn huid schoonmaken in een kliniek. Daar maken ze ook meteen de kleur van mijn gezicht een tint lichter.’

Nee, zo erg is het nog niet: Indiase mannen willen er niet zo bleekjes uitzien als Michael Jackson. Maar als zij toch een beetje dezelfde lichte kleur kunnen krijgen als John Abraham of Hritnik Roshan, trendy Bollywoodidolen, dan zou dat mooi zijn. Indiase mannen in de grote steden zijn uit de kast gekomen. Ze kopen tegenwoordig zonder gene een crème voor het gezicht. Als het even kan, kopen ze er een die ook hun huid blanker maakt. De grootstedelijke schoonheidklinieken in India tellen onder hun klanten almaar meer mannen.

Internationale merken als L'Oréal, Clarins en Indiase merken als Emami en Kaya zijn hier op ingesprongen. Zo probeert L'Oréal sinds november vorig jaar crèmes met namen als Vita Lift en Hydra Energetic aan de man te brengen, terwijl Clarins een Active handverzorgingscrème probeert te slijten. De Indiase onderneming Emami lanceerde vorig jaar Fair & Handsome (blank en knap), een product dat niet aan te slepen is.

Is hier sprake van een nieuwe bull-markt in India, na die van de beurs van Bombay? De verwachtingen zijn hoog. Nu is de verzorgingsmarkt voor mannen goed voor bijna 200 miljoen euro, maar dat bedrag zal volgens branchekenners snel oplopen. Jonge Indiase professionals maken zich nadrukkelijker zorgen over hun uiterlijk. Als gevolg van reizen naar het westen hebben ze kunnen kennismaken met een andere verzorgingscultuur. Tegelijkertijd spelen populaire Bollywoodacteurs als stijliconen een almaar grotere rol bij de nieuwe vraag naar schoonheidsproducten.

Softwareontwikkelaar Rahul Dev gaat voor zijn facials naar Kaya Skincare (‘Ik kan je de Kaya Glow aanraden, dan zie je er direct jonger uit.’) Kaya Skincare opende drie jaar geleden de deuren en heeft inmiddels een keten van klinieken met meer dan 40 vestigingen. ‘In het nieuwe corporate India is het belangrijk dat je er verzorgd bijloopt. Als je een goede huid hebt, heb je meer zelfvertrouwen, zul je succesrijker zijn. Op je werk en ook bij de vrouwen’, zegt Gargi Chaterjee, marketingmanager van de Kaya-groep.

In het filiaal van Kaya Skincare in Vasant Vihar, een wijk in het zuiden van Delhi, bestaat 40 procent van het klantenbestand uit mannen. Aan het einde van de dag wipt kolonel Kumar binnen, officier van het Indiase leger. Met zijn vrouw, een trouwe klant van Kaya. ‘Ze had nogal wat haargroei onder haar kin en die heeft ze met laserbehandeling hier laten verwijderen’, vertelt de kolonel, een veertiger. Vandaag is Kumar zelf ook aan de beurt, voor de eerste keer. Hij komt voor een maskertje en gezichtsmassage. ‘Maar ik denk dat ik hierna wel terug zal komen’, zegt hij ongevraagd. Eerst krijgt hij nog even een intakegesprek met de dermatoloog, de 32-jarige Mamta Bhura. Zij houdt hem meteen een spiegel voor. ‘Ziet u die lijnen op uw voorhoofd? Het is beter als u daar wat aan doet, dan ziet u er frisser uit. Wij hebben nu een botoxbehandeling in de aanbieding, waarmee u voor een half jaar rimpelloos door het leven kan gaan.’ Voorlopig houdt de kolonel het op een gezichtsbehandeling, een sessie van een uur en een prijskaartje van zo'n 20 euro. In een ander kamertje wordt hij ontvangen door Skincare-practitioner Lucas Bukve, die hem geduldig alle stappen van de behandeling uitlegt. ‘We gaan eerst alle dode huidcellen verwijderen van uw gezicht’, zegt hij. Vervolgens gaat hij met een minuscuul schuurapparaatje aan het werk. Westerse muzak klinkt op de achtergrond.

De mannelijke klanten van Skincare zijn voornamelijk professionals, twintigers, dertigers en veertigers. Presentatie is belangrijker is geworden, volgens Bukve, voor de werkende middenklasse. ‘Je ziet hier veel mannen komen op weg naar een sollicitatiegesprek, bruiloft of ontmoeting met potentiële schoonouders.’

Met de groeiende middenklasse is ook het aanbod gegroeid van geschikte (goede baan, opleiding) mannelijke huwelijkspartners in India, waar gearrangeerde huwelijken de meerderheid vormen. Een potentiële bruidegom let daarom steeds meer op zijn presentatie. ‘Met een goede baan en een dikke buik kon je het vroeger misschien redden, maar tegenwoordig is dat lastiger’, zegt Bukve.

Op de muziek van Barbra Streisands Woman in love plamuurt Bukve een dikke laag witte crème op het gezicht van de kolonel. ‘U moet nu een paar minuten lang u gezichtsuitdrukking niet veranderen’, zegt hij tegen de legerofficier. Voor het aanbrengen van het masker heeft hij de kolonel ook nog even bewerkt met Kaya Skin Brightning Complex, een crème die de huidskleur lichter maakt. In India is een lichte huidskleur nog altijd een schoonheidsideaal. Niet alleen voor vrouwen, maar ook voor mannen, zegt Bukve. ‘In huwelijksadvertenties wordt heel vaak gevraagd naar mooie en licht gekleurde bruiden, maar mannen willen en moeten tegenwoordig ook het liefst licht zijn.’

Deze wens is volgens Indrani Sen, een woordvoerster van de Indiase onderneming Emami, terug te vinden in alle lagen van de bevolking. Bij toeval kwam Emami er vorig jaar achter - bij een onderzoek naar de markt voor de zogenoemde fairness creams (goed voor zo'n 175 miljoen euro) - dat 30 procent van die crèmes gewoon door mannen worden gekocht. Emami's lanceerde daarop zijn Fair & Handsome; een groot succes volgens Sen. Daarbij wordt ook de man met de kleine portemonnee die er blanker wil uitzien door Emami bediend. ‘Wij verkopen 9 millimeter tubes voor 7 roepies [ongeveer 14 eurocent, red.], zeer populair, ook in de kleinere steden.’

Volgens Sen schamen Indiase mannen, vooral die in de grote steden, zich niet meer als zij de schoonheidssalon voor een pedicure, manicure of gezichtsbehandeling bezoeken. Vrouwen spelen daarbij ook een rol. Zij eisen meer en meer dat hun mannen er netjes uitzien.

Kolonel Kumar kan dat alleen maar beamen. Natuurlijk, zegt hij, heeft zijn vrouw hem aangezet tot het bezoek aan de salon. ‘Zij wil ook dat ik mijn uiterlijk op peil houd.’