Kamer wil verdrag van Malta invoeren

Ondanks plotselinge tegenstand van de VVD, is een meerderheid van de Kamer voor de invoering van het verdrag van Malta ter bescherming van archeologisch erfgoed. Dat bleek donderdag tijdens het Kamerdebat.

Volgens het verdrag van Malta, dat Nederland in 1992 getekend heeft, moet het archeologisch erfgoed waar mogelijk in de bodem bewaard blijven. Bij bouwplannen moet daarom zo vroeg mogelijk met de archeologie rekening worden gehouden.

Na veertien jaar discussie heeft Nederland gekozen voor een systeem waarbij de projectontwikkelaar als ‘veroorzaker' het benodigde archeologische vooronderzoek en een eventuele opgraving moet betalen.

Staatssecretaris Van der Laan (Cultuur, D66) stelt jaarlijks structureel 1,2 miljoen euro beschikbaar voor gemeenten met zeer hoge opgravingskosten. Voor extreme gevallen is nog eens 10 miljoen euro beschikbaar.

Hoewel het Verdrag officieel nog niet van kracht is, wordt bij grote projecten als de aanleg van de Betuwelijn al in de ‘geest van Malta' gewerkt, met instemming van de VVD.

Maar dinsdagochtend is tijdens een fractievergadering van de VVD ineens anders besloten. ‘Nederland gaat door het verdrag op slot’, zei woordvoerster Annette Nijs tijdens het debat. Ze verwees naar Europese regels voor fijnstof en de bescherming van natuur, die volgens haar eenzelfde belemmerende werking op de ruimtelijke ordening hebben.

Nijs vond dat bouwers juist beloning verdienen. Ze geven ons een stukje erfgoed, omdat ze de grond openleggen.’

Er was veel verbazing over de plotseling negatieve opstelling van de VVD. ‘De staatssecretaris moet zich voelen als de bruidegom die desolaat in de kerk op de bruid wacht’, reageerde Lia Roefs (PvdA).

Nicolien van Vroonhoven (CDA) vroeg zich af of Nederland zo niet de risee van Europa wordt. Van der Laan probeerde Nijs duidelijk te maken dat het verdrag opgraven juist moet voorkomen. ‘Als je tijdig rekening met archeologie houdt, zeggen ook de gemeenten, is het geen belemmering voor ruimtelijke ordening.’

Dinsdag stemt de Tweede Kamer over de Archeologiewet en de implementatie van het verdrag.