Grote Chinese firewall lekt flink

De Chinees Isaac Mao bezocht Nederland en vertelde over de miljoenen weblogs die in zijn land verschijnen. Mao: ‘Wie dagelijks weblogt, gaat vrijer denken.’

Toen het weblog van de Chinese internetpionier Isaac Mao werd geblokkeerd omdat hij er een diagram over de werking van de Chinese internetcensuur op had gezet - de great firewall -, bedacht hij een simpele oplossing.

Mao (34) verhuisde de inhoud van zijn site IsaacMao.com naar een ander domein en noemde zijn nieuwe blog NotIsaacMao.com. Zijn huidige weblog, dat nu wordt aangeboden (gehost) door de Chinese weblogprovider BlogBus is echter niet toegankelijk voor internetgebruikers in China.

Toch wil Mao, die afgelopen week in Nederland was om te spreken over de Chinese internetcultuur, zijn weblog niet verhuizen naar een buitenlandse provider. Hij gelooft heilig in het netwerkeffect: ‘Mijn blog wordt gelezen en af en toe geciteerd door andere webloggers die weer hun eigen publiek hebben. Zo verspreiden mijn ideeën zich.’ Mao wil ook de censor in de gaten houden en dat lukt beter als zijn site in China gehost wordt.

Internet zorgt voor grote sociale en politieke veranderingen in China, vertelt Mao. Over politiek spreekt hij niet graag. Liever heeft Mao, die zelf software ontwikkelt en investeert in startende internetbedrijven in China, het over de sociale veranderingen die internet veroorzaakt. Veertig procent van de ongeveer 130 miljoen Chinese internetgebruikers doet mee aan dicussies op bulletin boards.

De laatste drie jaar zijn drie tot vijf miljoen weblogs verschenen. ‘Door die discussies en postings over hun persoonlijke leven leren Chinezen uitdrukking te geven aan hun individualiteit’, vertelt Mao. ‘Wie dagelijks weblogt, gaat vrijer denken. Steeds meer mensen zetten hun belevenissen, ideeën, gevoelens en foto's op internet en krijgen reacties van lezers. Zo ontstaat een nieuwe openheid in China. Mensen ontdekken opeens dat ze deel uitmaken van een groot netwerk.’

Dat netwerk kan webloggers in nood helpen. Het internetcensuursysteem in China blokkeert sites met bepaalde trefwoorden en links.

De Chinese overheid heeft al verschillende webloggers gevangengenomen die zich over politiek en maatschappelijk gevoelige onderwerpen hebben uitgelaten.

Om ervoor te zorgen dat weblogs altijd toegankelijk blijven, hebben Chinese en westerse internetgebruikers het programma ‘Adopt a blogger' bedacht. Internetters en providers kunnen op hun servers een kopie (mirror) maken van een Chinese weblog. Op die manier blijven geblokkeerde weblogs toegankelijk en kunnen bloggers uit China doorgaan met publiceren.

Hoewel de censor altijd meekijkt en er regelmatig webloggers in de gevangenis belanden, is Mao tegen anonimiteit op internet. ‘Ik moedig mensen altijd aan om onder hun eigen naam te publiceren of om een vast pseudoniem te kiezen. Als er iets gebeurt met een weblogger weet de rest van de webloggemeenschap tenminste om wie het gaat. Anonieme webloggers hebben minder kans op hulp omdat niemand ze kent.’

Ook de internetencyclopedie Wikipedia is afhankelijk van mirrors in China. Wikipedia wordt door de overheid geblokkeerd. Maar de inhoud van de encyclopedie staat op sites met ‘onverdachte' namen zodat de informatie toch toegankelijk is voor Chinezen. ‘Voor China is Wikipedia van grote waarde’, vertelt Mao. Chinezen leren door de wiki-software samenwerken en kennis delen. Het onderwijs kan zijn voordeel doen met de gratis en actuele informatie in Wikipedia.’

Hoewel China een duizelingwekkende economische groei doormaakt, zijn grote delen van het land arm en verstoken van technologie en boeken. Mao vertelt enthousiast over het internetproject Smiling Library dat plattelandsscholen van boeken voorzien. ‘China kent geen non gouvernementele organisaties en liefdadigheidsprojecten. De laatste jaren zie je dat steeds meer mensen zich via internet organiseren om iets voor anderen te doen. De vrijwilligers van Smiling Library hebben al tientallen scholen in arme gebieden een bibliotheek gegeven.’

Weblog: isaacmao.blogbus.com Tekening great firewall: www.globalvoicesonline.org/ wp-content/chinesefirewall.jpg Smiling Library: www.smilinglibrary.org