Grondwet, met God, terug

Nederland zei “nee' tegen de Europese Grondwet. En Frankrijk ook.

Maar de politieke vrienden van premier Balkenende in Europa willen dat er toch een grondwet komt.

Kostas Karamanlis Minister-president Griekenland Foto’s Reuters, AP en AFP. (FILES) - File picture dated 28 April 2004 shows Greek Prime Minister Costas Karamanlis during a press conference in Athens. Karamanlis and other members of the government had their telephones tapped by an unidentified person for almost a year, government spokesman Theodoros Roussopoulos said 02 February 2006. AFP PHOTO/ ARIS MESSINIS AFP

Als het aan de christen-democraten, verenigd in de Europese Volkspartij, ligt is er geen twijfel over mogelijk: de grondwet voor Europa komt er. Dit staat in een resolutie waarover de EVP, sinds afgelopen woensdag in Rome bijeen, zich vanmiddag zou uitspreken. Pogingen van de Nederlandse CDA-afgevaardigden een minder stellige tekst voor te leggen zijn niet gelukt.

Volgens de Europese christendemocraten, de grootste en met elf regeringsleiders ook de machtigste politieke groepering in de Unie, moeten de Europese regeringsleiders in de eerste helft van het volgend jaar de aanzet geven tot “een proces leidend tot de ratificatie van een grondwettelijk verdrag“. Van Nederlandse zijde is geprobeerd de beladen woorden “grondwettelijk verdrag' uit de tekst te halen, maar zonder resultaat. “We moeten er alles aan doen een weg te vinden om de Grondwet politieke werkelijkheid te laten worden“, aldus de Duitse fractievoorzitter vande Europese Volkspartij Hans-Gert Pöttering gisteren tegenover het congres.

Samen met Frankrijk sprak Nederland zich vorig jaar in een referendum uit tegen de Europese Grondwet. Sindsdien ligt het verdrag, bedoeld om de met steeds meer landen uitbreidende Unie doelmatiger en doorzichtiger te laten werken, in de spreekwoordelijke ijskast.

Na het Franse en Nederlandse “nee' kondigden de regeringsleiders van de Unie vorig voorjaar een reflectieperiode van een jaar af waarin zou worden bekeken hoe het nu verder moet met de Grondwet. Want, zo schrijven de Europese regels voor, de Grondwet kan alleen van kracht worden als álle 25 lidstaten van de Unie ermee hebben ingestemd.

Inmiddels is duidelijk dat die reflectieperiode zal worden verlengd. De Oostenrijkers die momenteel als roulerend voorzitter van de Europese Unie fungeren, zullen in juni niet meer dan een tussenbalans opmaken. Het jaar uitstel is niet toevallig. Volgend jaar worden in zowel Frankrijk als Nederland verkiezingen gehouden. De voorstanders van de Grondwet hopen dat andere politieke werkelijkheden in beide landen ook zullen leiden tot een ander oordeel over die Grondwet.

Met hun politieke uitspraak dat er hoe dan ook een grondwettelijk verdrag moet komen, proberen de christen-democraten het debat alvast richting te geven. Maar hier zit dan wel direct het probleem voor de Nederlanders. Want juist het begrip grondwet lag gevoelig in Nederland en was een van de oorzaken van het nee bij het referendum van vorig jaar. Vandaar dat de CDA'ers probeerden dat woord uit de tekst te houden. Voor de Nederlandse regering is de Grondwet na het referendum dood. Minister Bot, ook christen-democraat, heeft het eerder dit jaar letterlijk zo gezegd tegen zijn Oostenrijkse collega Plasnik. EVP-leider Pöttering leverde hierna scherpe kritiek op de “negatieve instelling“ van de Nederlanders. Maar deze week in Rome gaf hij de voorkeur aan een semantische uitleg van de woorden van Bot. Als straks een nieuwe grondwet wordt aangenomen die 95 procent van de oude tekst bevat, kan je volhouden dat de oorspronkelijke Grondwet dood is, zei Pöttering. Dat de oude tekst enige verandering zal ondergaan, staat ook voor de christen-democraten vast. Juist daarvoor is de reflectieperiode nodig.

De christen-democraten zullen bijvoorbeeld van de gelegenheid gebruikmaken opnieuw te proberen een verwijzing naar God in de Grondwet opgenomen te krijgen. In de ontwerpteksten stond dit nog, maar onder druk van niet-confessionelen werd in de uiteindelijke tekst slechts verwezen naar de christelijke en joodse tradities van Europa.

“Dat de referentie naar God is verworpen, kan nooit worden aanvaard. We moeten een nieuwe poging ondernemen“, zei partijvoorzitter Wilfred Martens op het congres.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Grondwet, met God, terug (31 maart, pagina 10) werd Sali Berisha de president van Albanië genoemd. Dat was hij van 1992 tot 1997. Momenteel is Berisha minister-president.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Grondwet, met God, terug (31 maart, pagina 10) werd Sali Berisha de president van Albanië genoemd. Dat was hij van 1992 tot 1997. Momenteel is Berisha minister-president.