Bulgarije past grondwet aan

Het Bulgaarse parlement heeft gisteren met een wijziging van de grondwet een van de belangrijkste hindernissen op weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie geëlimineerd.

De grondwetswijzigingen werden aanvaard met 184 tegen 35 stemmen bij één onthouding - een groot deel van de oppositie stemde met de regeringspartijen mee.

De amendementen vergroten de onafhankelijkheid van de rechtspraak in Bulgarije. Juridisch onderzoek naar misdrijven wordt voortaan uitgevoerd door openbare aanklagers. Daarmee breekt het land met de praktijk dat misdrijven door speciale onderzoekers worden onderzocht.

Die praktijk heeft de afgelopen jaren geleid tot vertragingen en een grootscheeps falen van de justitie. Zo zijn er sinds 2001 ongeveer 150 mensen vermoord, onder wie douanebeambten, prominente zakenlieden en 's lands topbankier, zonder dat er ook maar één zaak is opgelost.

De grondwetswijzigingen voorzien ook in de mogelijkheid op verzoek van de procureur-generaal de immuniteit van parlementariërs en rechters van het Constitutionele Hof op te heffen om hen te kunnen vervolgen en stellen het parlement in staat de procureur-generaal en de voorzitters van de hoogste rechtbanken te ontslaan.

De grondwetswijzigingen waren geëist door de Europese Unie, die gisteren zeer positief reageerde op de stemming in het parlement. De EU-gezant in Sofia sprak van ‘een historische dag’. Maandag publiceert de eurocommissaris voor uitbreiding, Olli Rehn, een voorlopig verslag over de voortgang die Bulgarije en Roemenië hebben gemaakt op hun weg naar het lidmaatschap van de EU. Beide landen hopen op 1 januari volgend jaar toe te treden; maar beide hebben te horen gekregen dat een jaar uitstel mogelijk is als wordt geoordeeld dat ze met hervormingen op bepaalde gebieden onvoldoende voortgang hebben gemaakt. Voor Bulgarije is de hervorming van het juridische systeem het belangrijkste knelpunt.

Rehn heeft zich gisteren niet uitgelaten over de vraag of hij de grondwetswijzigingen van gisteren voldoende vindt voor een positief besluit over de toetreding van Bulgarije. De mogelijkheid bestaat dat Brussel de amendementen nog ‘te theoretisch' vindt en wil afwachten of ze in de praktijk werken. ‘Ik kan Bulgarije alleen maar aanmoedigen de strijd tegen de corruptie en de georganiseerde misdaad voort te zetten, zodat niemand boven de wet staat’, aldus Rehn gisteren.