Bewerkt toeval

Het toeval is de erfvijand van de kunst. Vanwege het gevaar dat het resultaat toch anders uitpakt dan de kunstenaar bedoeld had. Toeval kan ook een redding zijn, als je geen inspiratie hebt, of, positiever, als je iets groters en hogers wil aanwenden dan jezelf. Bart Benschop gebruikt het toeval zoals fotografen dat kunnen doen: de lens open zetten en vol spanning afwachten. De offers zijn klein, de winst is groot. Het resultaat exposeert Benschop bij MK Galerie.

‘Bogen' (2005, endurafoto op dibond, 35 x 289 cm.) Bart Benschop, t/m 16 april in MKgalerie.nl, Witte de Withstraat 53, Rotterdam. Wo-zo 13-18u. Inl.: 010-2130 991, www.mkgalerie.nl Benschop, Bart

Al een jaar of vijf fotografeert Benschop vanuit rijdende auto's. Lantaarnpalen, nieuwbouw en bomen belanden zo op het filmpje dat hij vervolgens hergebruikt. Zodoende schemert een tweede en zelfs derde laag door de eerste heen. Per filmpje knipt hij het beste deel uit en blaast dat op tot langgerekte beelden, waar je vaak wel tien foto's in ontdekt.

Echte landschappen worden het niet. Het zijn geen panorama's die nieuwsgierig maken: je vraagt je nooit af waar die flats staan of wie op die bedrijventerreinen werken. De tijd van de grote panorama's is voorbij, zegt Benschop die liever eigentijds zappend werkt. Zijn snelle en bewogen beelden van een troosteloze betonwereld doen inderdaad denken aan de vluchtige blik van onze beeldcultuur: filmisch en fragmentarisch. Zo kijkt een toerist tijdens de lange busreis naar Spanje uit het raampje.

Het toeval is een rijke bron. Je zou er als kunstenaar hebberig en gemakzuchtig van worden, maar je kunt het ook slim gebruiken. Door toevalstreffers uit te kiezen, of door het gevonden materiaal te bewerken. Benschop poetst met de computer de kleuren op en daarna drukt hij de beste delen af op dibond - een kunststof die na de lichtbak de beste techniek is om glans en diepte van foto's te versterken.

Kunstenaars voegen vaak plaatjes samen om ze nieuwe betekenis te geven. Die behoefte heeft Benschop niet: het gaat hem puur om het kijken. Maar ook al druk je foto's duur en glansrijk af, de composities moeten maar toevallig sterk uitpakken, en dat doen ze vaak niet vanzelf. Terwijl kunst dat wel nodig heeft, zeker wanneer je zoals Benschop het grote verhaal uitsluit om je puur op het visuele te richten.

Bart Benschop, t/m 16 april in MKgalerie.nl, Witte de Withstraat 53, Rotterdam. Wo-zo 13-18u. Inl.: 010-2130 991, www.mkgalerie.nl