Servië vangt bot bij Del Ponte

Servië kan volgende week te horen krijgen dat de dialoog met de Europese Unie over een toekomstig lidmaatschap wordt ingevroren omdat het Ratko Mladic niet uitlevert.

Servië staat - weer - voor een deadline: als het Ratko Mladic, de oud-bevelhebber van de Bosnische Serviërs, niet voor 5 april uitlevert aan het Joegoslavië-tribunaal, schrapt de Europese Unie de nieuwe ronde in het overleg over de Europese toekomst van Servië. En in Washington is gezegd dat als die uitlevering uitblijft, het Amerikaanse Congres op 31 mei zal besluiten dat Servië geen Amerikaanse hulp meer krijgt.

Carla Del Ponte, de hoofdaanklager van het tribunaal, was gisteren op bezoek in Belgrado uiterst negatief over het gebrek aan medewerking van Servië. Ze had genoeg van 'de permanente beloften' van de Servische leiders, zei ze. Ze had ook geen begrip voor de pleidooien van die leiders dat de huidige politieke situatie in Belgrado - het recente overlijden van Slobodan Milosevic, de deuk in het prestige van het tribunaal, de toegenomen sympathie voor de nationalisten - het wel heel moeilijk maakt Mladic nu uit te leveren.

Ook Eurocommissaris Olli Rehn van Uitbreiding was deze week niet onder de indruk van de Servische argumenten. 'De tijd raakt op', zo stelde hij maandag. Del Ponte licht morgen Rehn in over haar reis. Rehn moet dan op 4 april de Europese Commissie informeren of het overleg over een in november te tekenen stabilisatie- en associatie-akkoord met Servië - de eerste stap op weg naar het lidmaatschap van de EU - moet worden hervat. Op 5 april wordt duidelijk of de EU haar dreigement tegen Servië in een sanctie omzet.

Servië heeft nog alles gedaan om Del Ponte mild te stemmen. Ze kreeg gisteren toegang tot de archieven van alle staatsorganen in Servië. Premier Kostunica - voor hem is een akkoord met de EU het belangrijkste, zo niet het enige hoogtepunt van zijn ambtstermijn - heeft verzekerd dat alles wordt gedaan om aan alle verplichtingen te voldoen en president Tadic onderstreepte het belang dat Servië hecht aan zijn toekomst in Europa. En trouwens, zo hielden de Servische gespekspartners vol, de regering weet gewoon niet waar Mladic zich bevindt.

Del Ponte liet zich niet vermurwen. Ze wil in juli beginnen met het proces tegen Mladic en hij moet dus nu worden uitgeleverd.

Hoe serieus de Europese Unie is met haar dreigement, de dialoog met Servië over een stabilisatie- en associatie-akkoord in de ijskast te zetten, moet nog blijken. EU-woordvoerders zeiden gisteren dat Del Ponte's rapport over Servië's medewerking met het tribunaal 'belangrijk, maar niet cruciaal' wordt voor het besluit, de dialoog met Belgrado af te breken.

De EU heeft een geloofwaardigheidsprobleem: ze heeft al zo vaak met sancties gedreigd en ze vervolgens niet genomen dat het dreigement wat bot is geworden. Dat zou haar ertoe kunnen brengen Servië nu te straffen. Aan de andere kant kan zo'n straf een stimulans zijn voor juist die krachten in Servië - de socialisten van wijlen Milosevic en de ultra-nationalisten - die de Europa-gezinden in Servië het leven zo moeilijk maken. Bij een gisteren gepubliceerde opiniepeiling bleek dat alle democratische partijen (in én buiten de regering) in Servië samen de steun van maar 54 procent van het Servische electoraat hebben. Dat percentage kan verder afnemen als Servië nu in een isolement wordt gedrukt.