Rijke verzameling fossiele zeevogels ontdekt in Brabant

Uit Noord-Brabantse bodem is de grootste en meest diverse verzameling fossiele zeevogelbotten van Europa bijeengebracht. Tussen meer dan tweehonderd fossielen bevinden zich botjes van vijf onbekende zeevogelsoorten. Vijentwintig soorten werden nooit eerder in Europa gevonden. De verzameling laat zien dat de oerzeeën 3,5 miljoen jaar geleden nog tot ver in Nederland reikten en dat er een mediterraan klimaat heerste.

De gevonden vogels leefden op de Atlantische Oceaan ten tijde van het Mioceen (10 miljoen jaar geleden) en het Laat-Plioceen (3,5 miljoen jaar geleden). Toen vlogen er onder andere albatrossen, papegaaiduikers en keerkringvogels boven het huidige Brabant. De vijf nieuwe soorten zijn alkachtigen waaronder een zeekoet.

Sterke stijging en daling van de zeespiegel tijdens de ijstijden maakten vermoedelijk een einde aan de rijke zeevogelfauna van de Atlantische Oceaan. Eilanden waar de vogels broedden overstroomden of werden juist bereikbaar voor roofdieren van het vaste land die slachtingen onder de vogels aanrichtten.

Bijna de helft van de zeevogels die 3,5 miljoen jaar geleden leefden, is nu uitgestorven. De gevonden vogels uit het Mioceen zijn allemaal uitgestorven.

Bioloog Erik Wijnker, die op het onderzoek afstudeerde aan de universiteit van Wageningen, maakte gebruik van eigen vondsten en de collecties van veertig amateur-verzamelaars. Het onderzoek maakt een vergelijking met Amerikaanse vondsten mogelijk. De collecties aan beide zijden van de oceaan komen sterk overeen, zodat een compleet beeld van de zeevogelfauna in de oertijd ontstaat.

Dat er nog weinig bekend was over zeevogels in Europa komt volgens Wijnker omdat het onderzoek zo tijdrovend is. 'Het is monnikenwerk dat bovendien alleen in Washington of Engeland te doen is, omdat alleen daar voldoende vergelijkingsmateriaal is.'

Paleontoloog Anne Schulp, werkzaam bij het Natuurhistorisch museum in Maastricht, is blij dat er eindelijk iets gebeurt met Nederlandse vogelbotjes. 'Het is lastig onderzoek. Die botjes staan nergens in gidsen. Amateur-verzamelaars weten vaak niet wat ze in handen hebben. In Noord-Amerika is het onderzoek op dit gebied al veel verder. Het is prachtig dat iemand hiermee in Nederland aan de slag is gegaan.'

De collectie fossiele zeevogels is vanaf zondag te zien in het Oertijdmuseum in Boxtel.