Ontnuchterende uitslag

De 'big bang' die de Israëlische verkiezingen hadden moeten zijn, is meer een ingezakte soufflé geworden, merkte gisteravond een verkiezingswaarnemer fijntjes op. De grote woorden dat dit een historische gang naar de stembus zou worden, waarin de burger zich voor eens en altijd over de grenzen van Israël kon uitspreken, zijn gelogenstraft. Het electoraat bleef er lauw onder.

De opkomst was met ruim 63 procent lager dan ooit. Waarnemend premier Olmert, leider van de nieuwe centrumrechtse partij Kadima, kon zijn voorganger Sharon geen moment doen vergeten. Kadima won weliswaar, maar niet zo overtuigend als voorzien. De Likud-partij van oud-premier Netanyahu was de grote verliezer. De Arbeidspartij van de politieke nieuwkomer Peretz wist haar aanhang te behouden. Voor een coalitie zijn de grote volkspartijen Kadima en de Arbeidspartij tot elkaar veroordeeld, waarschijnlijk met hulp van rechts-religieuze partijen. Deze vierde stembusronde in zeven jaar scheept de joodse staat op met meer van hetzelfde: versnippering en politieke instabiliteit. Dat is geen goed nieuws. Niet voor Israël, niet voor de Palestijnen en niet voor de problematische regio.

De verrassende winst van een partij die opkomt voor gepensioneerden, en het stemmenbehoud van de Arbeidspartij laten zien dat de kiezers vonden dat deze stembusronde over meer ging dan hun landsgrens. Binnenlandse kwesties - sociale zekerheid en de verdeling van de welvaart - waren net zo goed aan de orde.

Ook dat is een ontnuchterende constatering, die de op voorhand euforische Kadima-leiders weer met beide benen op de grond zet. De nieuwe partij van Sharon stond in sommige peilingen op 44 zetels. Olmert had gezegd teleurgesteld te zijn als hij op minder dan 36 zou uitkomen. Gistermorgen had hij krap 22 procent van de stemmen, hetgeen Kadima 28 van de 120 parlementszetels oplevert. Veel kiezers zullen eerder op Kadima hebben gestemd uit sympathie jegens de comateuze Sharon, dan uit waardering voor Olmert. Charisma heeft hij niet, maar hij kan groeien in zijn rol.

Wat betekent de verkiezingsuitslag voor het Israëlisch-Palestijnse conflict? Olmert heeft gezegd dat hij in zijn regeerperiode de grenzen van Israël wil vastleggen en zal doorgaan met de eenzijdige ontruiming van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Dat moet zijn versnipperde coalitie dan eerst maar eens mogelijk maken. In de Knesset is er veel oppositie tegen.

Het omstreden Israëlische veiligheidshek kan wel eens de nieuwe landsgrens worden. Overleg daarover met de Palestijnen zal heel moeizaam, zo niet vrijwel onmogelijk zijn. Voor hen is het hek onacceptabel. Een dialoog met Hamas, de extremistische organisatie die de vernietiging van de joodse staat nastreeft en vorige maand de Palestijnse verkiezingen won, is sowieso de kwadratuur van de cirkel. Over een vredesproces kan maar beter gezwegen worden totdat de feiten daar aanleiding toe geven. Het blijft dus voorlopig doormodderen in het Midden-Oosten. Daaraan veranderen ook deze weinig opmerkelijke verkiezingen niets.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen hoofdredactie en commentatoren. Reageren: lezerschrijft@nrc.nl