Gedurfde verdediging Enron-top

De Franse diplomaat Talleyrand heeft ooit een beroemd grapje gemaakt over een van Napoleons wandaden: 'Het was erger dan een misdaad: het was een vergissing.' De voormalige Enron-bazen Jeff Skilling en Ken Lay spelen bij hun verdediging in feite leentjebuur bij Talleyrand.

De strafzaak van de staat tegen Lay en Skilling is soepeler verlopen dan verwacht. Getuigen van de aanklager, waaronder diverse personen die rechtstreeks met de gedaagden hebben samengewerkt, bevestigden elkaars beschuldigingen, maakten de financiële structuur van Enron inzichtelijk voor de jury en toonden aan dat de topmensen heel veel afwisten van Enrons problemen, terwijl ze beleggers valse hoop gaven.

In dit licht bezien is het besluit van de officier van justitie, na afsluiting van zijn requisitoir, om een paar aanklachten tegen de gedaagden te laten vallen een demonstratie van de kracht van zijn zaak, omdat de beschuldigingen nog steeds volstaan om de gedaagden voor de rest van hun leven achter de tralies te doen belanden.

Nu is de verdediging aan de beurt. De advocaten hebben beloofd met bewijzen te zullen komen waaruit zou moeten blijken dat misdrijven geen rol hebben gespeeld in de val van Enron. Zij zullen zeggen dat het allemaal een groot misverstand was dat heeft geleid tot een vertrouwenscrisis en uiteindelijk tot de ineenstorting van het bedrijf. Alle transacties waarvan wordt beweerd dat ze frauduleus waren, kregen de goedkeuring van vooraanstaande advocaten en accountants. Zowel Lay als Skilling zal getuigenis afleggen en betogen dat het voor hen heel moeilijk was om tegen de mening van deze deskundigen in te gaan.

Deze verdedigingslijn is behoorlijk gedurfd. De gebruikelijke tactiek van terechtstaande managers was te beweren dat de fraude werd gepleegd door ondergeschikten, zonder dat zij daar zelf iets van afwisten. Tientallen topfunctionarissen van Enron, onder wie het vroegere financiële brein Andrew Fastow en kasbeheerder Ben Glisan, hebben schuld bekend aan door henzelf begane misdaden en staan voor zware gevangenisstraffen.

Als deze vernieuwende aanpak werkt, zullen de advocaten van Lay en Skilling het boek over de verdediging van witteboordencriminelen hebben herschreven. Als het mislukt, zullen ze ongetwijfeld betogen dat de zaak van de aanklager gewoonweg te sterk was en dat Enron te berucht was om een eerlijke kans te krijgen. Met andere woorden: voor de advocaten is het een win-win-strategie, maar de kans is groot dat het voor hun cliënten een verlies-verliesstrategie blijkt te zijn.

Dan Ackman

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld