'Euthanasiewet is misdadig'

'Onacceptabel', zei premier Balkenende over kritiek uit het Italiaanse kabinet over euthanasie in Nederland. De ruzie werd bijgelegd, maar minister Buttiglione wenst niet te zwijgen.

'Ik herinner mij de grote Nederlandse historicus Johan Huizinga die het boek In de schaduwen van morgen schreef. Wat zou hij van het Nederlandse euthanasiebeleid hebben gevonden.' Rocco Buttiglione, de Italiaan die vanwege zijn opvattingen over homoseksualiteit in 2004 geen Europees commissaris kon worden, weet hoe gevoelig het onderwerp ligt. De tegenwoordige minister van Cultuur van Italië praat dan ook niet als minister - 'Die bemoeit zich niet met de interne aangelegenheden van een ander land' - maar als burger, beter gezegd als christen.

In die hoedanigheid wil hij tijdens een kort vraaggesprek in de marge van een bijeenkomst van de Europese christen-democraten in Rome wel kwijt ervan overtuigd te zijn dat een grote meerderheid van de Europeanen de Nederlandse euthanasiewet 'misdadig' vindt. Buttiglione heeft zich dan ook verbaasd over de ophef die in Nederland is ontstaan naar aanleiding van de uitspraken van zijn collega-minister Giovanardi, twee weken geleden voor de Italiaanse radio.

Giovanardi vergeleek de Nederlandse euthanasiewetgeving toen met nazi-praktijken. De controverse smoorde vorige week rond de Europese top in Brussel in sussende woorden van de premiers Berlusconi en Balkenende, maar Buttiglione is een vasthoudend man: 'Ik zal niet zeggen dat deze wet een nazi-wet is, maar het valt toch moeilijk te ontkennen dat er significante overeenkomsten bestaan tussen de Nederlandse wet en de euthanasiewetten van de nazi's. Dat is geen moreel oordeel, maar de vaststelling van een feit.'

Als inleider op het congres sprak de katholieke Buttiglione gisteren zijn zorg uit over de volgens hem steeds sterker wordende anti-christelijke tendenzen in Europa. 'Daar moeten wij tegen strijden. Niet op wanhopige maar op vastberaden wijze.'

Waar doelde u op met die groeiende anti-christelijke stemming?

'Er is een sterke door links gedomineerde ideologie die stelt dat degenen die grote morele waarden hebben geen goede politieke bestuurders zijn. Dit omdat zij de neiging zouden hebben die waarden aan anderen op te leggen. Ik stel daar tegenover dat degenen die niet terug kunnen vallen op morele waarden zich moeilijker te weer kunnen stellen tegen zaken als omkoperij en corruptie. Democratie heeft juist morele waarden nodig. Daarom staan we voor een grote crisis van de westerse democratie. Want als we de morele waarden aan het verliezen zijn, begint de democratie aan de ondergang.'

Hebt u voorbeelden van dat verval?

'Ik ben zelf een voorbeeld. Ik mocht niet in de Europese Commissie omdat, zoals het Franse dagblad Libération schreef, ik een fervent christen was. Nu denk ik zelf dat ik een normale christen ben. Maar je kunt dus kennelijk alleen eurocommissaris worden als je je van morele oordelen onthoudt. Ik eis als christen het recht op vrije meningsuiting.'

U verwijt uw critici met dubbele maten te meten?

'Ja. Kijk naar de Deense cartoons over de profeet Mohammed. Vrijheid van meningsuiting mag blijkbaar wel gelden als religie wordt aangevallen, maar niet als je deze verdedigt. Ik zal blijven vechten voor het recht te mogen zeggen dat iets fout is.'