Een geur van innovatie in Cosmetic Valley

Ondernemer Alban Muller werkt met plezier samen met de overheid. En hij schept banen. 'Er ontstaat nu een kritische massa om echt nieuwe dingen te gaan doen in de regio.'

Alban Muller (57) bezit een rijk van ketels, flessen, mondkapjes, plantenpapjes en bloemengeuren. Hij maakt grondstoffen voor cosmetica, levensmiddelen en geneesmiddelen. In 1990 opende hij in de voorstad Montreuil ten oosten van Parijs zijn eerste fabriek om daarvoor louter plantaardige extracten te verwerken. Niet uit idealisme. Bloemen vindt hij mooi. En zo heeft hij geen dieren nodig in zijn fabriek. 'Overal dode dieren. Dat is niet esthetisch en het stinkt', zegt de 57-jarige Fransman - geboren en opgegroeid in Antwerpen, maar afkomstig uit een familie uit Elzas-Lotharingen die de Franse taal en cultuur altijd toegewijd is gebleven.

Met die achtergrond is het wel toepasselijk dat Alban Muller nu voorzitter is van Cosmetic Valley - de Silicon Valley van de Franse luxe-industrie. Sinds juli vorig jaar is dit cluster van bedrijven, overheden en onderzoekers door de Franse regering aangewezen als een van de 67 'concurrentiepolen' die Frankrijks economische redding moeten gaan betekenen. In Grenoble zit de nanotechnologie. In Toulouse de vliegtuigindustrie. In Lyon de biotechnologie. En rond Chartres de parfum, of beter gezegd: de industrie voor schoonheid en welbevinden.

De regering-Villepin heeft 1,5 miljard euro uitgetrokken om van de 67 concurrentiecentra het hart te maken van Franse innovatie, industriële kracht en werkgelegenheid.

Cosmetic Valley heeft al een langere geschiedenis. Sinds tien jaar draait de grootste fabriek van de groep Alban Muller International - 130 werknemers, jaaromzet in 2005 21,6 miljoen euro - midden in de weilanden in Fontenay sur Eure, een dorpje vlak bij Chartres. Met alles in de buurt wat je nodig hebt als Natural Product Designer - want zo noemt Alban Muller zich. In het Engels, want tweederde van zijn productie is voor de export. Hij werkt in Frankrijk met 35 tot veertig boeren die in totaal 500 hectare graan hebben ingewisseld voor bloemen en medicinale planten. Klanten als de parfumgigant LVMH zitten om de hoek, met merken als Paco Rabane en Guerlain. Tot vorig jaar hadden zich op eigen initiatief al 45 bedrijven verzameld in de regio, die samenwerkten bij onderzoek en ontwikkeling van nieuwe producten. Deze streek komt niet in aanmerking voor benoeming tot concurrentiepool, grapte minister Breton van Financiën toen hij vorig jaar bij 'voorbeeldbedrijf' Alban Muller op bezoek was. 'U bent er al een.'

Toch is er veel veranderd in Cosmetic Valley sinds vorige zomer, legt Muller uit in zijn hoofdkantoor in Vincennes. Om te beginnen zijn er meer bedrijven bij gekomen om van de belastingvoordelen en de samenwerking te profiteren. Onlangs werd het honderdste bedrijf ingeschreven. Nu werken 10.000 mensen in de regio in de sector. Volgens Muller moet dat in de komende jaren oplopen tot 16.000. 'Er ontstaat nu een kritische massa om echt nieuwe dingen te gaan doen in de regio.'

Ten tweede is de samenwerking met overheden veranderd. Muller is een 'echte liberaal', die zich kan opwinden over 'de zwaarlijvige overheid' met z'n dirigisme. Maar nu is hij voorzitter van een bestuursraad waarin behalve de bedrijven ook zes departementen en provinciale hoofdsteden als Chartres, Orléans, Evreux en Tours vertegenwoordigd zijn. En hij is 'zeer positief'. Muller: 'Er is een totaal ander dynamiek ontstaan. Je hoeft niet meer iedereen apart tevreden te houden: we werken allemaal samen in één project: de regio versterken door economische ontwikkeling te bevorderen.'

Ook wetenschappelijk onderzoek heeft baat bij de clustervorming, zegt Muller. 'Het grote probleem van het onderzoek is het theoretische karakter. Dat komt omdat het in publieke handen is en helemaal gescheiden van de behoefte van bedrijven. Nu werken we samen.'

Muller gelooft niet in het oursorcen naar lagelonenlanden. 'Dat is energie versnipperen. Je moet juist concentreren.' Een voorbeeld: Cosmetic Valley strekt zich uit tot aan de Indre, het vroegere hart van de Franse textielindustrie. Die heeft het moeten afleggen tegen China. Maar in Cosmetic Valley wordt nu gewerkt aan een nieuw soort textiel, dat je als een tweede huid zit, dat ontspant en de gezondheid bevordert. Daar kan weer een nieuwe industrie uit groeien, hoopt Alban Muller. 'Je moet altijd optimistisch zijn.'