Supermacht in verlegenheid

Nigeria, dat zich opwerpt als politieagent van West-Afrika, is in verlegenheid gebracht door de kortstondige verdwijning van de Liberia's oud-president Charles Taylor.

Charles Taylor in 2003 Foto AP ** FILE ** Liberian President Charles Taylor speaks to an audience of church leaders at the Executive Mansion in the capital Monrovia, in this file photo from July 4, 2003. Nigeria must arrest exiled Liberian warlord Charles Taylor immediately, the international war tribunal in Sierra Leone said Sunday, March 27, 2006, amid fears the former president might flee to avoid standing trial for crimes against humanity. (AP Photo/Ben Curtis, File) Associated Press

De Afrikaanse supermacht staat in zijn hemd. Het land dat de politieagent van de regio wil zijn werd door de grootste boef van West-Afrika bij de neus genomen. Nigeria is in grote verlegenheid gebracht door de kortstondige verdwijning van de voormalige krijgsheer en president van Liberia, Charles Taylor.

Femi Fani-Kayode, speciaal adviseur van de Nigeriaanse president Obasanjo, wrong zich gisteren in alle bochten om het onverklaarbare te verklaren. “Zijn verdwijning valt te betreuren, maar is niet minder beschamend dan de ontsnapping vorig jaar van de Nigeriaanse deelstaatgouverneur Alamieyeseigha uit Engeland of de ontsnapping van Taylor in 1985 uit een Amerikaanse gevangenis in Massachusetts“, zei hij. De deelstaatgouverneur was in Londen gearresteerd op beschuldiging van corruptie maar slaagde erin, vermomd in vrouwenkleren, Engeland te ontvluchten. Taylor ontsnapte uit een gevangenis in de VS waar hij vast zat wegens corruptie.

De dit weekeinde aangekondigde uitlevering van Taylor hing al weken in de lucht. Vorige week begonnen leden van zijn uitgebreide familie hun ballingsoord in Calabar te verlaten en in het weekeinde trokken plotseling de bewakers zich terug uit zijn villa. Alles leek er op dat Nigeria het deed voorkomen Taylor via de voordeur uit te wijzen terwijl ze hem via een achterdeur lieten ontsnappen. Hopeloze onbekwaamheid van een supermacht die zich gedraagt als een bananenrepubliek.

Femi Fani-Kayode wees iedere suggestie van incompetent handelen of een complot van de hand en schoof de Liberiaanse regering de schuld in de schoenen. “Liberia had hem onmiddellijk moeten komen halen toen wij ons bereid toonden hem uit te leveren.“ Liberia is een dwergstaatje vergeleken met de reus Nigeria, het land met het hoogste inwonertal van Afrika, en is pas net ontwaakt uit veertien jaar vernietigende burgeroorlog. Het wilde Taylor niet zelf berechten maar uitleveren aan het VN-oorlogstribunaal in Sierra Leone.

Obasanjo werpt zich al jaren op als vredestichter en voorstander van Afrikaanse oplossingen voor Afrikaanse problemen. Daarom gaf hij Taylor asiel: vrede in Liberia had prioriteit boven gerechtigheid door hem gevangen te nemen wegens oorlogsmisdaden.

In de jaren negentig begon Nigeria zich te etaleren als de politieagent van West-Afrika. Het greep in 1990 in Liberia in om de toenmalige president Samuel Doe te beschermen tegen de rebellie van Taylor. Nadat Doe was vermoord namen Nigeriaanse troepen de macht over in de hoofdstad Monrovia, terwijl Taylor inmiddels tweederde van het land had ingenomen. Toen Taylors troepen uiteindelijk de hoofdstad innamen plunderden ze uit woede de Nigeriaanse ambassade.

Daarna eiste de toenmalige Nigeriaanse alleenheerser generaal Sani Abacha democratische verkiezingen in Liberia. Die kwamen er in 1997 en werden met 89 procent gewonnen door Taylor. Toen die op zijn beurt in 2000 werd bedreigd door rebellen, weigerde Nigeria - inmiddels zelf onder democratisch bestuur - te helpen.

Nigeria's staatsapparaat en leger zijn notoir inefficiënt. Nigeriaanse soldaten in Liberia raakten verwikkeld in corruptie en handel in Liberiaanse grondstoffen. In Sierra Leone, waar Nigeria eveneens ingreep in de burgeroorlog, werd zijn leger bijna de hoofdstad uitgedreven door gedrogeerde kindsoldaten. Nigeria bleef het imago houden van een kreupele reus.