Porno moet kunnen

Steeds meer mensen kijken porno - met heilzaam effect, vindt J.W. van Borselen.

Zorg op marineschepen wel voor duidelijke regels en let op de naleving daarvan.

1 Pornoverbod gaat te ver

Bij het rumoer rond varende marinevrouwen wordt porno aan boord vaak als belangrijke factor aangevoerd, zoals in het commentaar van nrc.next op maandag 27 maart. “Porno direct verbieden“, zo wordt al gauw geadviseerd. Zo'n verbod schiet te ver door. Al 25 jaar werken en leven er jonge vrouwen op marineschepen. In die kwart eeuw is het bekijken van porno, door zowel mannen als vrouwen, onmiskenbaar toegenomen en maatschappelijk meer geaccepteerd geraakt. Dat geldt ook voor marinepersoneel, dat een redelijke afspiegeling vormt van de samenleving. De kwestie is wel hoe daarmee verstandig moet worden omgegaan in de besloten omgeving van een schip, dat soms wekenlang op zee blijft. Daarbij speelt nog steeds de klassieke vraag: werkt porno als ontspannende uitlaat of bevordert het de neiging tot aanranding of erger? Het positieve effect - door persoonlijke afleiding, ontlading of sublimatie van eigen agressie - lijkt vaker voor te komen dan het negatieve effect. De criminaliteitscijfers voor geweldpleging en seksuele aanranding zijn laag in verhouding tot de aanzienlijke populariteit van geweld- en pornofilms.

2 Reguleer porno

Voor de consumptie van porno aan boord kan men denken aan een voorziening op maat, afhankelijk van de behoefte bij mannen en vrouwen. Concrete suggestie: alleen buiten scheepstijd, in daartoe speciaal afgezonderde ruimten. En voor de goede orde dan wel apart voor mannen en vrouwen, die zelf kunnen kiezen uit de beschikbare films. Regels over de omgang tussen mannen en vrouwen op marineschepen, opgesteld in 1981, lijken nog steeds functioneel: een verbod om elkaars hutten te betreden en een verbod op lijfelijk contact, variërend van de ongevraagde arm om de schouder tot en met gewenst vrijen.

3 Handhaaf de grondregels

De uitwerking van deze regels valt of staat met goed toezicht en de mogelijkheid van harde sancties. Men kan best sympathie hebben voor een soepele scheepsleiding, maar souplesse op dit gebied gaat via gemoedelijkheid gemakkelijk over in vrijpostigheid en toestanden die vooral voor vrouwen onverdraaglijk kunnen worden. Beter is dus strakke handhaving van de omgangsregels.

4 Maak regels meer eigen

De kunst is nu om de naleving van die regels niet alleen af te dwingen via toezicht en sancties, maar ook via “internalisering' van deze normen aan boord. In de marineopleidingen voor alle niveaus verdient dat aparte aandacht. Daarvoor is het varen met mannen én vrouwen op een marineschip apart genoeg. Ten slotte, om weer even met de voeten op de grond te komen: wat is er tegen een sleutel op de deur van elk vrouwenverblijf ? Alle beetjes helpen.

J.W. van Borselen is psycholoog en was als hoofd van de sociaal-wetenschappelijke dienst van de marine nauw betrokken bij het eerste project met varende vrouwen aan boord van Hr. Ms. Zuiderkruis.

Ga naar nrc.nl/hoofdartikelen voor het commentaar “Geen porno op het schip'.

    • J.W. van Borselen