Met duivels genoegen

Hemelse Kate Winslet heeft ook altijd iets diabolisch.

In de filmmusical Romance & Cigarettes doet ze vanaf deze week erotische aansporingen als “gloeiendhete' minnares.

Een stukje kip tussen haar tanden weg peuteren, dat kan Kate Winslet als de beste. In Romance & Cigarettes speelt ze met duivels genoegen een vamp die zich ook van haar vulgaire kant laat zien. Hemelse Kate, zoals je haar na haar debuut in Heavenly Creatures zou kunnen noemen, heeft altijd iets diabolisch in de ogen glinsteren.

Regisseurs maken dankbaar gebruik van haar Brits-aristocratische dictie waarmee ze de grootste vunzigheden kan spuien. Zoals in een van de afleveringen van de tv-serie Extras van Ricky Gervais, de opvolger van The Office, waarin ze “zichzelf' speelt op de set van een Tweede-Wereldoorlogdrama over nonnen. Tussen de opnames door geeft ze de figuranten tips over telefoonseks. Verkleed als non geeft ze te pas en te onpas demonstraties van wat een man aan de andere kant van de lijn zou kunnen opwinden.

Ook in Romance & Cigarettes, die deze week in Nederland in première gaat, weet Kate van wanten als Tula, de minnares van een bouwvakker in crisis (James Gandolfini). De eerste zin van de film wordt door haar met ondeugend plezier uitgesproken: “Als een vrouw voorover buigt, ziet een man een sappige donut“. En dat is nog maar het begin van een hele reeks aansporingen (“ik ben een gloeiendhete oven“).

Winslet speelt dan ook bij voorkeur vrouwen die vrij zijn in gedachtes en gedrag. Zoals in Peter Jacksons Heavenly creatures, waarin ze een wereldwijze tiener speelt die zich zo laat meeslepen door haar griezelig-romantische fantasie dat ze samen met haar boezemvriendin een brute moord pleegt. Of de kaskraker die haar sterrenstatus verleende, Titanic, waarin ze haar rijkeluismilieu verruilt voor de onderste regionen van het zinkende schip en wil leren spugen als een man. En in Eternal sunshine of the spotless mind speelt ze een wildebras die niet wil dat een man te afhankelijk van haar wordt. Ze waarschuwt dan ook: “Te veel jongens denken dat ik hen zal vervolmaken, of weer tot leven wekken, maar ik ben alleen maar een meisje in de war, op zoek naar mijn eigen gemoedsrust.“

Kate Winslet (Reading, 1975) is geen ongenaakbare actrice zoals Scarlett Johansson of Kirsten Dunst. Je hebt het gevoel dat je haar zo zou kunnen vastpakken. Ze is net als de Nederlandse actrice Ricky Koole sexy zonder koket te zijn. In een interview zei ze: “Ik hou ervan om mezelf bloot te geven. Ik schaam me bijna nergens voor.“ In Jane Campions Holy smoke laat ze dan ook alle lichaamssappen schaamteloos lopen: ze kotst, neukt, zweet, huilt en plast.

Geboren in een acteursfamilie, verscheen ze op elfjarige leeftijd voor het eerst voor de camera in een reclame. Achttien jaar later is ze de eerste actrice die vier Oscarnominaties voor haar 29e jaar heeft mogen ontvangen. In entertainmentbladen blijft vaak niet onvermeld dat Winslet haar acteerwerk combineert met de opvoeding van twee kleine kinderen (één van haar eerste man, die ze op de set van Hideous Kinky ontmoette, en één van haar nieuwe echtgenoot, American-Beauty-regisseur Sam Mendes). Veelbesproken blijft ook haar weelderige figuur, dat niet voldoet aan de standaardmaten maar daardoor juist zo tot de verbeelding spreekt, bij mannen én vrouwen.

Intussen doet ze gewoon waar ze zin in heeft: ze speelt onafhankelijke, kritische geesten, zoals de jonge hippiemoeder in Hideous Kinky, die met twee jonge kinderen door Marokko reist. Of ze is de jongere versie van schrijfster Iris Murdoch in Iris. Haar meest obscure rol is die in Plunge, een lowbudgetfilm die ze vlak na Titanic opnam. De keuze om als superster gratis in een surffilm over herfstig Cornwall te spelen, typeert haar tegendraadsheid.

De vrouwen die ze speelt maken er een sport van om mannen op hun nummer te zetten. Sappige oneliners genoeg, zoals in Titanic: als de scheepsbouwer weer eens aan het opscheppen is over de grootte van zijn schip zegt ze schalks: “Kent u Freud, meneer Ismay? Zijn ideeën over de mannelijke obsessie met afmetingen zouden u wel eens kunnen interesseren.“ In haar nieuwste film All the King's Men, over het leven van de populistische politicus Willie Stark, staat ze tegenover de explosieve Sean Penn en de enigmatische Jude Law. Ik ben benieuwd wat ze gaat zeggen.