“Statiegeld' op Utrechts huis

Utrecht gaat harde eisen stellen aan de bouw van nieuwbouwwoningen. Een waarborgsom wordt een dwangmiddel. Voldoen de woningen niet, dan is de bouwer zijn geld kwijt.

De bouwwereld staat niet direct bekend als innovatief, maar in Utrecht moeten projectontwikkelaars en aannemers er toch aan geloven. De gemeente Utrecht gaat namelijk, zoals ze het zelf noemt, “statiegeld' invoeren voor nieuwbouwprojecten. Projectontwikkelaars en aannemers die aan zes eisen voldoen, krijgen de waarborgsom die ze vóór de bouw hebben betaald (door middel van een hogere prijs voor de grond) terug. Zo niet, dan verdwijnt het statiegeld in de gemeentekas, zo heeft het stadsbestuur besloten.

De gemeente heeft zes bouweisen opgesteld. Ten eerste moeten gevel en dak bedekt zijn met materiaal dat niet te veel stoffen uitstoot. Verder mag alleen hardhout met een keurmerk worden gebruikt. Gebouwen van meer dan drie meter hoog en met meer dan twintig wooneenheden moeten een lift hebben. Verder moeten nieuwbouwwoningen minimaal 5 vierkante meter bergruimte hebben, zodat bewoners bijvoorbeeld geen fietsen in de gang hoeven te stallen. En er moet minimaal 4 vierkante meter buitenruimte zijn, bijvoorbeeld een balkon. Ten slotte moeten alle woningen voldoen aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen.

De gemeente wilde de woningen milieuvriendelijker, duurzamer en veiliger maken. “Sinds 2000 stelt Utrecht kwaliteitseisen aan nieuwbouwwoningen“, zegt woordvoerder Gerard Derksen. “Dat waren er aanvankelijk 360, maar de controle daarop was te lastig. Daarom hebben we die lijst teruggebracht tot zes harde eisen, die we streng gaan handhaven.“

De waarborgsom, waarvan de hoogte nog niet bekend is, wordt nog dit jaar ingevoerd. “Het bedrag moet voldoende hoog zijn om ontwikkelaars te stimuleren om zich aan de eisen te houden“, aldus Derksen. De waarborgsom geldt niet voor de bouwlocatie Leidsche Rijn, aan de westkant van de stad. Daarvoor zijn aparte afspraken gemaakt met de bouwers.

Het is niet de bedoeling dat het statiegeldsysteem de prijs van nieuwbouwwoningen opdrijft, zegt Derksen. “Maar dat zal de praktijk moeten uitwijzen.“

Tilburg is sinds vorig jaar ook bezig met een experiment met borgsommen voor nieuwbouwwoningen. Het betreft circa veertig woningen in de vrije sector die in de loop van dit jaar worden opgeleverd. Anders dan in Utrecht mag de bouwer zelf kiezen op welke manier hij duurzame woningen aflevert, aldus Paul van der Pol van de afdeling Milieu van de gemeente Tilburg. Zo kan de bouwer kiezen voor bijvoorbeeld recyclebare bouwmaterialen of energiezuinige installaties. De woning krijgt een rapportcijfer. Is dat voldoende, dan wordt de waarborgsom van 4.000 euro teruggestort. Omdat er nog geen woningen klaar zijn, is nog niet bekend hoeveel huizen een voldoende krijgen.

Utrecht wil ook een woonconsumentenbond instellen. Die gaat sterren uitdelen aan woningen, zoals in de horeca: hoe beter de kwaliteit, hoe meer sterren.

    • Friederike de Raat