Scherpe komedie over Berlusconi

Vrijdag ging in Italië “Il Caimano' van de bekroonde Italiaanse acteur/regisseur Nanni Moretti in première. Een luchtige maar kritische speelfilm over Berlusconi en Italië, twee weken voor de Italiaanse parlementsverkiezingen.

Het is nu al de meest besproken Italiaanse film van het jaar: Il Caimano (“De Kaaiman') van Nanni Moretti, een film over premier Silvio Berlusconi en Italië. Weken is ernaar uitgekeken, maar Moretti wilde er tot vrijdag, toen de film in 380 zalen in première ging, niets over zeggen.

De spanning rondom Il Caimano heeft alles te maken de parlementsverkiezingen over twee weken, die zijn uitgegroeid tot een soort referendum over Silvio Berlusconi. Moretti is een verklaard tegenstander van de premier. In 2002 legde hij zelfs tijdelijk zijn werk als regisseur neer om met vrienden actie te voeren tegen mediatycoon en premier Berlusconi. Het initiatief liep uit op een massademonstratie van een miljoen sympathisanten in Rome.

Zijn nieuwste film noemde hij zaterdag op televisie schertsend “een sciencefictionfilm die zich in de verre toekomst afspeelt in Duitsland“. Maar Il Caimano is een messcherp portret van het hedendaagse Italië dat worstelt met zijn leider, met morele vervlakking en vulgariteit. Daarnaast is het ook een verhaal over liefde en de cinema. Moretti vertelt het met veel humor, waardoor tijdens de voorstelling lachsalvo's en uitroepen als “schandalig“ elkaar snel afwisselen.

Emblematisch is een scène aan het begin. Silvio Orlando, een groot ondernemer (Elio de Capitani, die Berlusconi perfect imiteert) staat bij het raam. Er valt een gigantische koffer vol bankbiljetten door het plafond op zijn bureau dat in tweeën breekt. Centrale vraag: “Waar komt dat geld vandaan?“ Waar komt het geld van Berlusconi vandaan?

Echte en nagespeelde scènes rondom Berlusconi vertellen het verhaal van de man die wordt verdacht van banden met de maffia, die werd aangeklaagd wegens belastingontduiking, het omkopen van rechters en het illegaal financieren van politieke partijen.

De scènes zijn verwerkt in een film in de film, die eigenlijk gaat over een mislukte producent die al tien jaar geen film meer heeft gemaakt en zo goed als failliet is. Deze Bruno Buonuomo (Bruno goede mens), die model staat voor de Italiaan die de weg kwijt is in het normloze tv-Italië van Berlusconi, besluit zonder het script te lezen de film Il Caimano van een jonge regisseuse (gespeeld door Jasmine Trinca) te gaan maken. Niet omdat hij zo anti-Berlusconi is, maar omdat hij niks anders te doen heeft en wanhopig is. Het publiek in de zaal volgt aldus “the making of' Il Caimano.

Buonuomo en de regisseuse praten over de film en zij leest stukken uit het script voor, terwijl de kijker diverse scènes uit de politieke carrière van Berlusconi krijgt voorgeschoteld. Aan het slot speelt Moretti zelf de rol van Berlusconi in de film van Buonuomo. Berlusconi wordt uiteindelijk door de rechtbank in Milaan tot zeven jaar gevangenis veroordeeld. Als de rechters na de uitspraak de rechtszaal verlaten, jouwt het publiek ze echter uit en gooit zelfs molotovcocktails. Een zeer benauwend slot, waarmee Moretti lijkt te waarschuwen dat Italië ook als Berlusconi straks de verkiezingen zou verliezen, nog niet is gered.

Berlusconi zelf heeft de film inmiddels gezien, liet hij zondag weten. Zijn reactie kan zo worden toegevoegd aan het slot van Il Caimano. Voor een publiek van enkele duizenden aanhangers in Napels zei hij: “Gisteren heb ik het genoegen gehad een film te zien van een uitstekende regisseur, die een sprookje heeft verteld en die me een nieuwe bijnaam heeft gegeven, waaraan het me eerlijk gezegd ontbrak: Dames en heren, ik bén de Kaaiman!“ Over zijn tegenstanders grapte hij: “Als ik echt de Kaaiman ben, verslind ik ze rauw.“ Vervolgens noemde hij zijn uitdager Prodi “een armoedzaaier“ en ridderde hij zijn campagnemedewerkers met een plastic zwaard. Wordt vervolgd dus.

Il Caimano gaat naar verwachting op 19 oktober uit in de Nederlandse bioscopen.