Een massale staking als in '68 is het niet

In heel Frankrijk zijn vandaag 135 demonstraties tegen het nieuwe flexibele arbeidscontract voor jongeren. “Een staking kan helpen de impasse te doorbreken. Maar het blokkeren van universiteiten niet.“

Marseille is een van de Franse steden waar studenten, scholieren en vakbonden vanmorgen demonstreeden tegen arbeidsmarktmaatregelen van het kabinet. Foto AFP People demonstrate in Marseille, southern France, 28 March 2006, as part of a day of strikes and protest against the government's contested First Employment Contract (CPE), a permanent work contract for those under 26, which allows an employer to lay off the employee during the first two years of employment. AFP PHOTO BORIS HORVAT AFP

“Ach ja, gewoon de zoveelste staking“, zucht Monique Daniel, een frêle vrouw van vijftig in het zakencentrum La Défense. Ze heeft “niet echt een mening“ over de inzet van de grote actiedag in Frankrijk vandaag: vakbonden, studenten en scholieren eisen dat de regering het CPE intrekt, het nieuwe flexibele arbeidscontract voor jongeren tot 26 jaar. “Ik onderga het als een Parijzenaar die er aan gewend is dat de metro van tijd tot tijd platligt.“

En hup, weg is ze. Ze springt in een snelmetro. Want de vakbonden mogen in totaal meer dan duizend stakingen hebben aangekondigd, een grève générale zoals in 1968 is het niet. Iets minder dan een op de twee treinen rijdt, 70 procent van de metro's en bussen in Parijs.

Uit tal van steden kwamen vanmorgen vergelijkbare cijfers. Eenderde van de vluchten vanaf Franse vliegvelden was geannuleerd. Bijna 30 procent van de leraren staakt, bij de post 15 procent. De publieke sector is flink ontregeld, maar in veel bedrijven ging men vanmorgen gewoon aan het werk, zij het wat later.

In een volgende sneltram, vanaf La Défense naar het hart van Parijs, schieten Gaëlle Boudzoumou (20) en Marie-France Salard (56) in de lach. Iemand die geen mening heeft over het CPE? “Dan moet je wel doof en blind zijn“, meent Salard, die op weg is naar haar werk. Verwachte reistijd: iets meer dan twee uur - tegen anderhalf uur op stakingsvrije dagen.

Gaëlle Boudzouma naast haar bevestigt dat het CPE leeft. Ze komt net terug van haar universiteit in Nanterre, waar ze een opleiding sociaal werk volgt. De collegezalen zijn al weken geblokkeerd, maar ze blijft gaan. Vanmorgen is ze zelfs om zeven uur weggegaan uit het woonplaats Noisy-Le-Grand ten oosten van Parijs. Ze deed er twee uur over. Weer voor niets “Een staking, dat helpt de impasse te doorbreken“, zegt Boudzoumou. “Maar het blokkeren van universiteiten niet.“

In de metro ontwikkelt zich een debatje over het CPE. Boudzouma is tegen, Salard voor. “Het is een middel om tegen de jeugdwerkeloosheid te strijden“, meent Salard. Boudzouma gelooft daar niet in. Het nieuwe contract mag dan in naam een vaste baan zijn, zij is ervan overtuigd dat werkgevers jongeren zullen ontslaan vóórdat hun proeftijd van twee jaar voorbij is. “Het CPE vergroot onze onzekerheid.“ Daar is Salard het eigenlijk wel mee eens. Twee jaar proeftijd, dat is te lang.“

Boudzoumou: “En mensen zonder motivering ontslaan, dat kan echt niet.“

Salard geeft weer toe: “Zelfs liberale landen gaan niet zo ver.“

Het lijkt wel een kleine simulatie voor een mogelijke uitweg. Premier Dominique de Villepin heeft de vakbonden uitgenodigd om morgen precies over die twee punten te praten. Hij wil het CPE “verbeteren“. Maar zo snel gaat dat niet. Twee grote vakcentrales, FO en CGT, wezen de uitnodiging vanmorgen af. Ze willen dat Villepin het CPE eerst intrekt. Gebeurt dan niet, dan kan president Jacques Chirac het CPE binnen een week van kracht verklaren, vrezen deze vakcentrales. Alleen de Constitutionele Raad moet overmorgen nog zijn goedkeuring geven.

Hoe denken Salard en Boudzoumou over het verloop van het conflict? Salard haalt haar schouders op. “Het is de aarden pot tegen de ijzeren pot“, zegt ze. De partijen lijken op elkaar. “En achter het CPE gaat diepere sociale malaise schuil.“

“Villepin had tevoren met de bonden moeten onderhandelen“, meent Boudzoumou. “Hij is niet de goede persoon“, valt Salard in. De nummer twee van de regering, minister van Binnenlandse Zaken en UMP-leider Nicolas Sarkozy, rivaal van Villepin, noemt het huidige conflict “een crisis die Frankrijk niets goeds brengt“. President Chirac gelastte vanmiddag zijn reizen voor deze week af. Hij blijft in Parijs, waar vanmiddag de grootste van de 135 demonstraties zou zijn. Zonder Gaëlle Boudzoumou. “Ik moet studeren.“