Ecclesia militans

“In onze rechtsorde kunnen Christenen, Joden, Moslims en belijders van andere godsdiensten hun geloof in vrijheid belijden en uitdragen.“ Zo staat het in het vonnis van de Rotterdamse rechtbank tegen de Hofstadgroep. “Die vrijheid bestaat ook voor hen die het geloof of een bepaald geloof bestrijden.“

Deze toevoeging komt goed uit, anders zat nu ook Maarten 't Hart in de bak. De schrijver kan het maar moeilijk verkroppen dat zijn idool Mozart katholiek was. In zijn verzameling opstellen Mozart en de anderen komt 't Hart tot een woede-uitbarsting als hij alleen maar eventjes denkt aan de katholieke kerk, “deze uitgelezen verzameling van beulen en bandieten“.

“Geen enkel fatsoenlijk mens kan lid zijn van de rooms-katholieke kerk. Die ecclesia militans is de oudste en grootste misdaadorganisatie op aarde. Meedogenloos heeft de inquisitie de hussieten, waldenzen, albigenzen, lutheranen, zwinglianen, calvinisten, vervolgd en verbrand. Twee eeuwen lang zijn duizenden onschuldige vrouwen, onder wie een overgrootmoeder van Beethoven, vanwege hekserij op de brandstapel gezet. Twintig eeuwen heeft de moederkerk een fervent antisemitisme gepredikt. Noem het geen toeval dat bijna alle nazi-kopstukken van huis uit rooms-katholiek waren.“ En zo dendert dat maar door, 't Harts enige troost is dat Mozart “zeker geen devoot katholiek“ is geweest.

Je kunt het amusant vinden of juist ongepast jegens al die brave katholieken die nooit een vlieg kwaad hebben gedaan, zolang we het er maar over eens zijn dat Maarten 't Hart het recht heeft zijn volle gemoed te luchten.

In Polen zou hij dat niet meer kunnen. In dat land, nog maar nauwelijks bekomen van de censuur en vervolgingen onder de communistische dictatuur, is alweer, ditmaal katholieke, censuur ingevoerd, lees ik in Trouw.

Onder leiding van president Lech Kaczynski en zijn tweelingbroer, leider van de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid, is daar een vijfkoppige mediaraad ingesteld om toezicht te houden op “journalistieke ethiek'. Nou, zodra politici - waar dan ook - beginnen over journalistieke ethiek, weet je wel hoe laat het is.

In Polen worden journalisten aangepakt als zij zich “op een denigrerende manier“ uitlaten over de leer van de kerk of over mensen die deze leer verdedigen. Een debat over “tolerantie“, met deelname van homoseksuelen en feministische organisaties die de abortuswetgeving willen versoepelen, mocht geen doorgang vinden, berichtte Trouw.

De nationalistische en openlijk antisemitische Radio Maryja wordt geen strobreed in de weg gelegd, maar toen een feministe de rozenkransbidder van diezelfde Maryja op een commerciële tv-zender belachelijk maakte, legde de mediaraad een boete van 250.000 euro op.

Dubbele moraal.

Nu is Polen lid van de Europese Unie en onderschrijft dus de waarden en vrijheden waarvoor de EU zegt te staan. Wat onderneemt de EU tegen de nieuwe Poolse “zedencensuur', zoals de gebroeders Kaczynski de instelling van hun mediaraad noemen? Niets!

Het minste dat je kunt zeggen, is dat ook de Europese Unie zelf met twee maten meet. Ten tijde van de zogeheten Deense cartooncrisis haastte de EU zich samen met Saoedi-Arabië een verklaring uit te geven tegen de “beledigende karikaturen“.

De Spaanse premier Zapatero beleed met zijn Turkse collega Erdogan zijn afgrijzen over het “misbruik“ dat de tekenaars van hun vrijheid hadden gemaakt. Dat was in strijd met “waarden als respect en tolerantie“. Is het dan soms wel in overeenstemming met die waarden dat een EU-land “zedencensuur' instelt om de leer van de kerk te beschermen tegen feministische of homoseksuele dissidenten?

In het Hofstadproces ging het - niet voor het laatst - onder meer over de vraag waar de grens ligt tussen belediging en de vrijheid van meningsuiting en tussen haat zaaien en de vrijheid van godsdienst. Na de overwegingen over de in onze rechtsorde gefundeerde vrijheden (op grond waarvan Maarten 't Hart zich mag blijven uitleven in antipapisme), merkte de rechtbank op dat aan deze vrijheden wel beperkingen zijn gesteld. “Het staat niet vrij mensen te beledigen of te bedreigen.“ Vrijheid van belediging bestaat niet, maar het is steeds de rechter die per geval bepaalt of een uiting onrechtmatig of strafbaar is. Het criterium is in ieder geval niet of anderen ergens aanstoot aan wensen te nemen. Dat kan namelijk ook gebeuren als er helemaal geen opzet tot beledigen in het spel is.

Het zal allemaal nog wel met de juridische stofkam worden nageplozen, maar het wil er bij mij moeilijk in dat de Rotterdamse rechtbank in de zaak tegen de Hofstadgroep het “terroristische oogmerk“ nu juist bewezen acht op het gebied van de uitingsdelicten (verspreiding van haatzaaiende religieuze geschriften, opruiing en dergelijke). Daarentegen is bij de ten laste gelegde geweldsdelicten, zoals het gooien met een handgranaat, het terroristisch oogmerk volgens de rechtbank niet bewezen.

Of de koppeling van uitingsdelicten aan een terroristisch oogmerk helpt in de strijd tegen het terrorisme, waag ik te betwijfelen.

Stel nu eens dat in het verdachtenbankje de Italiaanse minister Carlo Giovanardi had gezeten. Die man heeft, zoals bekend, de Nederlandse wetgeving over euthanasie gelijkgesteld aan nazi-praktijken en vergeleken met de eugenetica van Hitler. Als dat geen beledigen en haat zaaien is, dan weet ik het niet meer.

Maar de uitspraken van die minister waren niet alleen beledigend voor artsen en juristen, voor mensen die in uitzichtloos lijden voor euthanasie kiezen en voor hun nabestaanden, het gaat verder: zij zijn volgens de redenering van de Rotterdamse rechtbank ook gericht tegen de Nederlandse rechtsorde. Want wie de Nederlandse wetgeving bestempelt als nazidom en eugenetica, roept op tot het vernietigen van de in ons land bestaande rechtsorde.

Zo bezien zou signor Giovanardi niet alleen veroordeeld kunnen worden op grond van belediging en haat zaaien, maar kan daar (nog altijd in de redenering van de Rotterdamse rechtbank) een terroristisch oogmerk aan worden toegevoegd.

De man zal wel onschendbaar zijn. Ik heb althans niets vernomen van een internationaal opsporingsbevel van de Nederlandse justitie. Premier Balkenende was al tevreden van Berlusconi te horen dat de extremist niet namens de Italiaanse regering had gesproken. Zand erover. Alleen wordt het aanpakken van moslimfundamentalisten er niet geloofwaardiger op, als de EU in haar midden fundamentalistische regeerders uit de ecclesia militans de Europese waarden laat ondermijnen.