De controlecarrousel

Ga er maar aanstaan in Nederland, een onafhankelijke bedrijfsonderzoeker vinden. Want wie kent elkaar nou niet in zakelijk Nederland? Holland is a club, not a country, is een veel gehoorde observatie in het buitenland.

De rechtbank van Amsterdam stond voor de lastige taak een onafhankelijke getuige-deskundige te benoemen die een objectief licht zou laten schijnen op de strafzaak die de rechtbank nu al weken bezighoudt: de side letter-kwestie van Ahold. Wat bezielde de toenmalige top van Ahold om met twee tegenstrijdige brieven onterecht de zeggenschap te claimen over enkele buitenlandse deelnemingen? Hoe fout is dat? En wat is de adviserende rol hierin geweest van huisaccountant Deloitte?

Drie kandidaat-deskundigen vielen af omdat zij zich eerder met de kwestie hadden bemoeid Op voordracht van de advocaat van verdachte Michiel Meurs, als voormalig cfo van Ahold ondertekenaar van alle side letters, werd een voormalig hoogleraar accounting benoemd: prof. dr. J.H.R. van de Poel. Het Openbaar Ministerie en alle andere advocaten stemden ermee in.

Jan van de Poel maakte een lijvig, niet geopenbaard rapport over de side letter-zaak en lichtte dat vandaag toe voor de rechtbank. In het rapport bekritiseerde hij zowel de oud-bestuurders (“geen klein vergrijp') als Deloitte (“dom en onprofessioneel').

Daarmee lijkt hij zich weinig aan te trekken van zijn nauwe banden die hij met twee hoofdpersonen heeft. Van de Poel begeleidde ooit het promotieonderzoek van Deloitte-voorzitter Roger Dassen, de man die persoonlijk de boeken van Ahold nakeek.

Ook Michiel Meurs is een goede bekende van de man die tegenwoordig nog risicomanagement doceert. Van de Poel was na zijn vertrek in 1994 als financieel directeur bij wc-fabriek Sphinx enige jaren partner bij adviesbureau Van den Boom Groep. Vanaf 1996 was Meurs daar commissaris.

Daarmee is de controlecarrousel rond: Van de Poel controleerde Dassen bij het maken van zijn proefschrift, Dassen controleerde Meurs bij Ahold en Meurs controleerde Van de Poel bij Van den Boom. En nu moet Van de Poel onder ede oordelen over het gedrag van Meurs én Dassen.

Goeie kans dat Van de Poel ooit in aanmerking komt voor een vergelijkbare onderzoeksopdracht naar het faillissement van Van der Hoop Bankiers en de rol daarin van toezichthouder De Nederlandsche Bank. In die zaak speelt een bijna identieke driehoeksverhouding. Michiel Meurs was bij de bank ooit commissaris. En Van de Poel was eveneens promotor van DNB-directeur Arnold Schilder.