Beperk rente en risico

Geldverstrekkers moeten van minister Zalm minder hoge hypotheken verstrekken.

Alternatieven zijn een starterslening, koopsubsidie of ouders die garant staan.

Een jaar lang zocht Wouter Lieftink (25), inkoopmedewerker bij een horecagroothandel, naarstig naar een koopwoning rond Amsterdam. Vorig jaar vond hij een tweekamerappartement in Amsterdam-Zuid. “Ik heb 45 vierkante meter in een mooie rustige buurt. Met mijn budget van 130.000 euro moest ik wel zelf slopen en verbouwen met hulp van vrienden en familie.“

Voor hypotheekadviezen ging Lieftink langs bij adviseurs. “Uiteindelijk heb ik een beleggingshypotheek gekozen, wegens de lagere rente en de lagere maandlasten.“ Lieftink nam geen maximale lening. “Want ik wil wel leuk blijven leven.“ Hij kreeg Nationale Hypotheekgarantie, wat rente en risico scheelt. “Ik heb wel meer opgeknapt dan ik van plan was, maar nu ben ik hartstikke blij. Ik kan op de fiets naar mijn werk.“

Hypotheekverstrekkers vrezen dat woonstarters zoals Lieftink zeldzamer zullen worden. Vorige maand droeg minister Zalm (Financiën) hun op vanaf deze zomer minder scheutig met hoge huizenleningen te zijn. De afgelopen tien jaar explodeerden de woningprijzen. Vooral in de Randstad verleidt en dwingt dat tot hoge hypotheken in meer risicovolle vormen. Bij de huidige rente besteden 180.000 huishoudens 30 à 40 procent van hun inkomen aan de hypotheek.

Met een gedragscode wil de minister vooral de verstrekking van zogeheten tophypotheken ontmoedigen. Wie toch zo'n hoge lening wil, krijgt van zijn geldgever straks de waarschuwing dat hij rekening moet houden met een restschuld. Ook moeten hypotheekverstrekkers testen of je tien jaar lang een “toetsrente' van 6 procent zou kunnen betalen. Nu geldt die test voor vijf jaar. Verder mag je hooguit 30 procent van je besteedbare huishoudinkomen aan hypotheeklasten uitgeven.

Er zijn ook alternatieven voor een hoge hypotheek. Misschien heb je recht op koopsubsidie. Dat is een overheidsregeling voor kopers met lage inkomens die te weinig mensen benutten. Val je niet onder de voorwaarden, dan heb je misschien iets aan een starterslening. Zo'n 75 gemeentes bieden die aan. Een starterslening is een tweede hypotheek als aanvulling op de maximale hypotheek die je met Nationale Hypotheek Garantie kan krijgen.

“Of kijk je ouders eens lief aan“, oppert woordvoerder Kees van de Kerk van de Hypotheker. Hij doelt op hypotheekconstructies waarbij ouders garant staan of meebetalen. Welgestelde ouders kunnen hun kinderen ook zelf geld uitlenen of schenken. “Of wacht tot je met zijn tweeën bent. Dan kun je meer betalen.“

Bouw je een bestaan op buiten de Randstad, dan blijkt er financieel nog veel mogelijk. Zo kochten lerares Linianne Rijs (25) en haar vriend Harm Mosselman (26), beide zonder vaste baan, samen een nieuwbouwwoning in de Vinex-wijk Zuiderburen van Leeuwarden. “We zijn helemaal blij“, zegt Rijs. “Wel vroeg onze hypotheekverstrekker intentieverklaringen van onze werkgevers dat ze ons, mits we goed blijven functioneren, een vaste baan gaan aanbieden.“

Het stel vergeleek diverse offertes. Aegon was voor hen het goedkoopst, omdat Mosselman daar als werknemer personeelskorting krijgt. “Ook kregen we Nationale Hypotheek Garantie, wat rente scheelt“, legt Rijs uit. “We lossen af in een mix van sparen en beleggen. Daarover hebben we nog getwijfeld, want we willen ons huis ook later kunnen betalen.“