Typische studioregisseur

De Amerikaanse filmregisseur Richard Fleischer is zaterdag op 89-jarige leeftijd in zijn slaap overleden in het Motion Picture and Television ziekenhuis in Los Angeles. Fleischer is bekend geworden met spektakelfilms als 20.000 mijlen onder zee, Fantastic Voyage, Dr. Dolittle en Conan the Destroyer.

Fleischer, geboren in 1916 in New York, groeide op in de filmindustrie. Zijn vader was Max Fleischer, oprichter en creatieve spil van de Fleischer studio's die in de vroege jaren van Hollywood wereldberoemde animatiefiguren schiep als Koko de clown, Popeye en Betty Boop. Zoon Richard ging in de jaren veertig werken bij RKO studio's, waar hij naam maakte met korte komische filmpjes, onder de naam Flicker Flashbacks, die waren samengesteld uit oud, zwijgend materiaal. Hij maakte ook documentaires. Zijn enige Oscar won hij in 1948 voor zijn werk als producent aan Design for Death.

Fleischer maakte vanaf eind jaren veertig enkele film-noirs, het ruwe-mannen-slechte-vrouwen-genre dat toen in de mode was. In 1954 vroeg Walt Disney - de grote rivaal van zijn vader - hem het mega-project 20.000 Leagues under the Sea te regisseren. Disney wilde met deze Jules Verne-verfilming laten zien dat de animatiestudio ook succes kon boeken met live-action films. En dat lukte. 20.000 Leages, met hoofdrollen voor James Mason, Kirk Douglas en een rubberen reuzeninktvis, was een wereldwijd succes. In eerste instantie keerde Fleischer weer terug naar het drama, met onder meer de psychologische thriller Compulsion (1959) met Orson Welles in de hoofdrol. Toch zou Fleischer vanaf dat moment regelmatig spektakelfilms regisseren.

Met Fantastic Voyage (1966) zette Fleischer een nieuwe standaard voor special effects. In deze film wordt een team wetenschappers (inclusief Raquel Welch) verkleind tot microscopische proporties om met een soort onderzeeër door het lichaam te reizen van een wetenschapper die dreigt te sterven aan een bloedprop in zijn hersens.

Fleischer was een typische studioregisseur. Zijn werk is vakmatig en zijn beste films, zoals de vrolijke Dr. Dolittle uit 1967 met Rex Harisson, zijn nog altijd om aan te zien, maar een eigen signatuur is er niet in te vinden. In zijn laatste decennium als regisseur maakte hij nog enkele weinig opmerkelijke drama's en westerns en een remake van The Jazz Singer (1980) met Neil Diamond in de hoofdrol. Hij regisseerde Arnold Schwarzenegger in diens tweede Conan-film, Conan the Destroyer (1984). Het jaar erop maakte hij nog een soortgelijke film, Red Sonja. In 1987 sloot hij zijn carrière af met Million Dollar Mystery.

Vorig jaar legde Richard Fleischer de laatste hand aan een documentaire over zijn vader, Out of the Inkwell: Max Fleischer and the Animation Revolution.