Met compassie door rood

Met je krent in een fourwheeldrive, een vette bankrekening en een leven vol privileges is het niet moeilijk idealistisch te zijn. Dat wil iedereen wel. En dus is een baantje bij een internationale organisatie een gewilde levensvervulling. Je kunt zeggen dat je 'mensen helpt', je leidt een avontuurlijk leven en je houdt er nog flink aan over ook.

Floris-Jan van Luyn. Collumnist nrc.next. Amsterdam, 11-03-06 © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

Van Washington tot Vientiane wekt dat ergernis. Nergens hoeven IMF, Wereldbank, VN en andere internationale organisaties mee te betalen aan het lokale welzijn. De immuniteitsverdragen die werknemers van grensoverschrijdende organisaties uit de wind houden, geven de pluche weldoeners de gelegenheid vrijelijk gebruik te maken van alle faciliteiten waar de wereldgemeenschap - behalve zij zelf - krom voor ligt. In de praktijk betekent dat dat zij uit naam van de internationale gelijkheid behalve goeddoen, ongestraft door rood kunnen rijden, belastingvrij mogen inslaan, in de duurste huizen wonen (waarmee ze de markt verstoren), personeel hebben en een leven leiden waar de meesten van hen nooit over hebben durven dromen.

Kun je nagaan hoe dat in de Derde Wereld valt. Ook daar werken de geprivilegieerde wereldburgers naast mensen met een lokaal contract. Dan kan het gebeuren dat een expat tien keer meer verdient dan zijn lokale partner. Dat is eigenlijk strijdig met de 'mission statements' van die organisaties. Ze richten zich op armoedebestrijding, maar leven in een volslagen andere realiteit. Het argument dat de hulpverlener nu eenmaal over unieke vaardigheden beschikt, is ronduit arrogant. Lokale contractanten bewijzen dikwijls het tegendeel.

Wat is er toch gebeurd in de hoofdkwartieren van compassie? Immuniteit is een zinvol beginsel, maar waarom wordt het misbruikt? Het antwoord, vrees ik, ligt bij ons. Graaien is een menselijke natuur. Zolang Nederlandse parlementariërs steggelen over 28,75 euro bovenop hun toch al niet zo beroerde salaris, is er weinig reden tot optimisme. Het zijn de mensen die de regels verzinnen die er gebruik van maken. Dan ga je vanzelf aan de haal met je onwrikbare idealen.

Oud-correspondent in China en (beginnend) filmmaker