Bestaat Studio Sport nog wel?

Wat moet ik zien? Wat wil ik zien? Het zijn existentiële vragen die mij overmannen wanneer ik me aan de televisie vastbind. Er is weer zoveel, beloven de menukaarten in de kranten en de omroepgidsen, dat ik op voorhand onrustig word. De Wedstrijden, laten we daarmee de avondsessie beginnen. Eens zien hoe groot het uithoudingsvermogen is. 's Lands beste clubvoetbal uitgesmeerd over anderhalf uur, doorspekt met op zijn minst een halfuur reclameboodschappen, bloedserieuze analisten, een babbelende presentator en altijd nurkse trainers - voetbal is kennelijk toch de belangrijkste bijzaak van het leven.

De kritiek op dit programma is verstomd, zoals alle kritiek op nieuwigheden op den duur overgaat in aanvaarding en/of gelatenheid. En misschien is De Wedstrijden ook niet minder aangenaam dat Studio Sport eens was. Ach, met overdrijving, vervlakking en Talpa valt best te leven, zolang het niet te veel van mijn tijd in beslag neemt. Bestaat Studio Sport nog? Ja, zo blijkt. Vanaf half negen, een paar samenvattinkjes van buitenlands voetbal en wat B- en C-sporten. Het schijnt dat niemand nog op zondagavond kijkt.

Als langs telepathische weg gestuurd, werd ik na het mannenprogramma De Wedstrijden getrokken naar Netwerk. 'De moderne man is het spoor bijster', hoorde ik een van de onderzoekers zeggen over 'de nieuwe man'. Moet hij naast uitblinken en hard onderhandelen op zijn werk ook nog leuk omgaan met zijn kinderen, als echtgenoot begripvol zijn, een bijdrage leveren aan de huishouding en er leuk uitzien? Wil hij dat ook? Ja hoor, dat wil hij, zo bleek uit een onderzoek onder mannen. En eigenlijk wil hij liever een zorgzame huisman zijn, zodat zijn vrouw (ook) carrière kan maken. De schijnheiligheid ten top. De nieuwe man is het gewoon moe aan alle verwachtingen te moeten voldoen.

Toch mocht ik niet op Rai Uno het eerste van twee lange delen 'Gino Bartali - l'Intramontabile' missen. Het verfilmde bewogen leven van de legendarische, haast mythologische Italiaanse wielrenner die vóór en na de oorlog triomfeerde, gespeeld door Pierfrancesco Favino. Indringend waren de beelden waarop Bartali weigerde ten overstaan van duizenden Italianen zijn overwinning op te dragen aan Il Duce. Eerst draagt hij zijn triomf aan zijn aanwezige broer, en als de koersdirecteur van hem eist toch Mussolini te eren, draagt hij zijn overwinning op aan de maagd Maria. Vanavond het vervolg.

Bartali moest mijn aandacht delen met Rini Wagtmans, wielerheld in de jaren zestig en zeventig, in De Woestijnruiters. Zijn net verschenen biografie van Peter Ouwerkerk blijkt nog meer leven en leed te bevatten dan ik als goede bekende van Wagtmans had gehoord. De existentiële vragen die Wagtmans aan de hand van zijn analyses en toevoegingen aan 'Ongekend - Rini Wagtmans, van straatjongen tor riddder', bleken meer dan de ondervragers Paul Witteman en Jeroen Pauw konden verdragen. Het psychoanalytisch vermogen van het vragersduo schoot schromelijk te kort, wellicht overmand door de ellende die Wagtmans als jongetje meemaakte.

Een moeder die de hoer moest spelen, een vader die dronk en zijn kinderen sloeg; armoede, smokkel, incest en zelfmoord. Werd hij daarom zo'n gedreven wielrenner? De vraag deed me verschrompelen van plaatsvervangende schaamte. Wagtmans helpt nu mensen uit de gevangenis. 'In plaats van mijn voorganger, Peter R. de Vries, die mensen erin helpt.'

Alles wat zich daarna nog op het televisiescherm langs alle zenders ontvouwde, zonk in het niets bij Wagtmans' antwoorden op zoveel levensvragen. Zo werd het zowaar een gedenkwaardige avond.