Parijs Plaçe des Vosges

Place des Vosges is de moeder van de 450 pleinen van Parijs. Dat zie je niet meteen als je deze intieme en statige oase in de Marais betreedt, via de poorten aan de noord- of zuidkant van het plein of via Rue des Franc-Bourgeois. Voorbij de arcades onder de woonhuizen trekt eerst een ijzeren hek in het centrum van het plein de aandacht, met daarachter lindebomen, en daarachter weer een park met wandelpaden, bankjes, een speeltuin en gras. Hier zijn altijd toeristen te vinden, en ook pauzerende Parijzenaars, en schoolgaande kinderen die door hun ouders of oppas nog even uitgelaten worden. Het alledaagse leven overheerst, en Place des Vosges verbergt een imposant karakter achter een onnadrukkelijke gemoedelijkheid. Volgens kenners komt dat omdat elke functie van het plein haar eigen ruimte heeft.

Toch is Place des Vosges niet zomaar een vluchtheuvel in de stad. De hele stad veranderde nadat koning Henri IV dit plein vanaf 1605 als eerste van drie koninklijke pleinen liet aanleggen. Parijs was toen nog geen stad van deftige pleinen en grote ruimtes, het stadsleven ontrolde zich in straatjes en steegjes. Place Royale - zoals Place des Vosges vóór de Franse revolutie heette - maakte school als enclave voor de aristocratische chic. Aan de noordkant kwam het Huis van de Koningin (nu een hotel), aan de zuidzijde het Huis van de Koning. En rondom 36 vrijwel identieke herenhuizen die meteen tegen hoge prijzen werden verkocht. Toen het plein in 1612 was voltooid, was Henri IV al overleden en opgevolgd door Lodewijk XIII. Diens standbeeld staat nu in het midden van het plein.

De meeste herenhuizen aan Place des Vosges zijn nog altijd privébezit. Op nummer 6 is het gemeentelijke museum Victor Hugo. De schrijver van Les Misérables woonde hier van 1832 tot 1848. Onder de noordelijke arcades zijn galeries te vinden, in de westelijke en oostelijke gaanderijen restaurants. Aan de zuidkant hebben sommige huizen een flinke opknapbeurt nodig. In de donkerste, zuid-westelijke hoek schuilt een poortje. Volgens de overlevering gaf hier een knokploeg van een prominente pleinbewoner, de Chevalier de Rohan, in 1726 Voltaire een pak slaag. De affaire die daarop volgde (Voltaire wilde een duel) dreef de filosoof naar Engeland, waar zijn Verlichtingsdenken vorm kreeg.

De poort geeft toegang tot de binnentuin van Hôtel de Sully, een aristocratenpaleis uit 1624. Tegenwoordig huist hier het Franse Centre des Monuments Nationaux - met bijbehorende boekwinkel. Nog iets verder leidt een grote blauwe deur naar een verkeersader die van Place des Vosges op slag weer een verre herinnering maakt. Het adres van deze sluiproute (alleen tijdens kantooruren): 62, Rue Saint-Antoine.