'Niet de zoveelste stoelen-tentoonstelling'

Platform 21 dat gisteren werd geopend in Amsterdam, is bedoeld als een opmaat tot een designmuseum. 'niet alleen voor ontwerpers en onderzoekers, maar ook voor bedrijven, het publiek en creatieve amateurs.'

Het gebouw aan de Zuidas in Amsterdam zou niet misstaan op een designtentoonstelling: een ronde ton van beton, met beneden allemaal nissen en boven smalle spleetramen als confetti over de gevel gestrooid. Dit is de voormalige St. Nicolaaskapel bij het Beatrixpark is een ontwerp van architect Lau Peters uit 1959 dat door Lies Willers van Opera Ontwerpers is 'vernieuwbouwd'.

Platform 21 moet dan ook een internationaal centrum voor design, mode en 'creatie' worden. Het centrum, dat gistermiddag werd geopend, is bedoeld als een opmaat tot een designmuseum aan de Zuidas. Evenals het nog te bouwen designmuseum is Platform 21 - waarvan de naam naar de nieuwe eeuw verwijst - een initiatief van de ING Real Estate en de gemeente waar de Premsela Stichting voor Nederlandse vormgeving invulling aan geeft.

De bovenverdieping is een fraaie tentoonstellingszaal, met kartonnen schappen en podia en wanden van doek waarop beelden en films worden geprojecteerd. De begane grond van de kapel wordt van de zomer ingericht als grand café.

'Dit moet een internationale ontmoetingsplaats worden,' zegt Dingeman Kuilman, directeur van zowel de Premsela Stichting als Platform 21 'niet alleen voor ontwerpers en onderzoekers, maar ook voor het bedrijfsleven, het publiek en de groeiende groep creatieve amateurs.' Programmamanager Joanna van der Zanden: 'Van de programmering ligt in deze 'pioniersfase' nog weinig vast, omdat we al doende onze koers wil bepalen en vooral op de actualiteit willen inspelen.' Aan het ontwikkelen van het concept werkt ook AMO mee, de onderzoeksafdeling van Rem Koolhaas' bureau OMA. Het veranderlijke karakter van de nieuwe instelling heeft grafisch vormgever Roelof Mulder weergegeven in het logo, een geabstraheerde 21, dat telkens van vorm zal veranderen.

Het centrum had afgelopen oktober zullen opengaan, maar stuitte toen op bezwaren uit de buurt. Gisteren ging alsnog de eerste activiteit van start: een overzichtstentoonstelling van ontwerpster Maria Blaisse, die al twintig jaar objecten maakt van binnenband. Voor deze gelegenheid in gesprek voerde zij met Henk Barendregt, wiskundige aan de Radboud Universiteit, een gesprek over intuïtie en creativiteit dat de Premsela Stichting op film vastlegde. De komende maand toont Platform 21 in de benedenzaal een project van het FunLab aan de Design Academy in Eindhoven, 'Sanctuary', dat mede onder begeleiding van Blaisse tot stand is gekomen.

In juni organiseert het Platform een 'expert meeting' van acht internationale tentoonstellingsontwerpers; er worden ook 'artists in residence' uitgenodigd voor periodes van een half jaar. Platform 21 zal ook ruimte bieden aan het Virtueel Museum, dat het kunstprogramma aan de Zuidas verzorgt in samenspraak met het lectoraat Kunst en publieke ruimte aan de Rietveld Academie en de masters opleiding van de Rietveld, het Sandberg Instituut. De eerste gast zal kunstenaar Krijn de Koning zijn, die in november een installatie in de bovenzaal zal maken. 'Alhoewel de hele Zuidas tot virtueel museum is uitgeroepen heeft de kunst ook een 'thuis' nodig', aldus het virtueel Museum op zijn website, en dat is sinds gisteren de St. Nicolaaskapel.

Dit najaar zal ING bekend maken wie de architect wordt van het designmuseum, waarvoor ING en de gemeente samen een bedrag van 24 miljoen euro hebben gereserveerd. Als het nieuwe gebouw in gebruik wordt genomen, volgens planning in 2009, zal de kapel als dependance blijven bestaan, aldus Kuilman.

Kuilman heeft zich in de gesprekken met ING en gemeente zich steeds tegenstander betoond van een statisch designmuseum. Niet interessant en ook niet exploitabel, zegt hij. 'Niemand zit op de zoveelste stoelen-tentoonstelling te wachten. Wij richten ons in Platform 21 op design en mode, dat zijn bij uitstek ideale media om het publiek bij te betrekken.'