Het beste advies: zoek het lichtknopje

Welke adviesfirma heeft de afgelopen jaren niet zijn licht laten schijnen over de splitsing van Nederlandse energiebedrijven in een netwerkbeheerder en een verkoper van gas en elektra?

Deloitte, Roland Berger, EIM, het Centraal Planbureau, Sequoia, Nauta Dutilh, Kempen & Co, Chadbourne & Parke, DTe en CapGemini en dan is volledigheid in de opsomming dit keer niet het streven.

En afgelopen week kwam het gelegenheidstrio Kist, Boot en Van Raad dat de adviezen nog eens heeft getoetst zelf met een positief advies aan minister L. J. Brinkhorst van Economische Zaken en Energie. Om zijn mening te vormen heeft het drietal adviseurs onder meer weer gesproken met de adviseurs die eerder hun adviezen gaven.

Beleidsmakers die knopen willen doorhakken klagen wel over de stroperige Haagse besluitvorming en het hoge aantal consultants per hoofd van de bevolking. Maar wat wil je, als de vraag naar advies zo groot is.

Afgezien van de professionele adviesfirma's heeft Nederland ook een bloeiende cultuur van ad-hoc adviseurs. Hier geldt hetzelfde als bij miljonairs: het eerste miljoen verdienen is het meeste werk, daarna gaat het vanzelf: geld trekt geld aan.

Zo is het met adviseurs ook: wie eenmaal een advies heeft geschreven, komt gemakkelijker op het lijstje voor een volgende klus. A. W. Kist, voormalig directeur-generaal van concurrentiewaakhond NMa en nu bestuurslid bij financieel toezichthouder AFM, adviseerde eerder over private en publieke uitvoering van de WAO. A. Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Universiteit van Amsterdam, was eerder betrokken bij advies over een ander Haags hangijzer: de privatisering van Schiphol.

In zijn rapport neemt de adviescommissie-Kist ook een voorschot op een besluit van concurrentiewaakhond NMa mochten Nuon, Essent, Eneco en Delta fusieplannen krijgen. Frankrijk en Spanje bouwen aan zulke nationale kampioenen. Het driemanschap: 'Een dergelijke fusie kan door de toezichthouder alleen worden toegestaan indien vergaande concessies worden gedaan.'

Dit ontmoedigingsadvies scheelt de NMa weer werk. Of juist niet? Bij de stukken die Brinkhorst afgelopen week naar de Kamer heeft gestuurd zit ook een brief van de NMa. De Mededingingsautoriteit moet onder meer controleren dat incidentele kosten van splitsing niet aan de consument worden doorberekend. Dat gaat geld kosten, waarschuwt de NMa, niet alleen vanwege het extra werk, maar ook vanwege de 'eventuele inschakeling van externe deskundigen'.

Menno Tamminga