Haest en De Graaff testen vrijwilligerswerk

Haest (rechts) en De Graaff testen iedere maand een trend: deze keer vrijwilligerswerk. Het is tijd, vinden Haest en De Graaff om iets voor de maatschappij te betekenen. Ze willen hun 'eigen verantwoordelijkheid nemen'. Ze beginnen in de buurt en pakken de collectebus, maken voedselpakketten voor de armen en brengen gezellige eenzaamheidsbezoekjes.

Voedselbank

Tussen mudvolle zakken aardappelen en stapels kruidenierswaren worden we uitgenodigd in de kring. Teamleider Arie geeft instructies voor de dag. Onze vingers jeuken, maar de handen moeten eerst gevouwen. Terwijl de spijzen worden gezegend, bestuderen wij zonder schroom de vrijwilligers: kerkgenoten, studenten, gepensioneerden, offeraars van ATV-dagen en meehelpende voedselbankklanten. De niet-christelijke voedselbank heeft in het Amsterdamse stadsdeel Zeeburg onderdak in een kerk.

Kratten, dozen en zakken vol in de categorie 'houdbaar', maar vers ontbreekt. De Graaff krijgt een rol plastic zakjes om de uien in 65 eerlijke porties te verdelen. Haest draagt een meterslang bord 'Voedselbank Amsterdam' en gaat met Arie de drukke winkelstraat in, op zoek naar deugdzaam eten. Sommige zaken hebben geen boodschap aan de armoede van anderen. Zij wezen Arie al eerder bruut de deur. Door zijn voorselectie kan Haest deze bedeltocht als zegentocht ervaren. Met open armen en kratten vol paprika's worden ze ontvangen. Weggeven blijkt vooral met halal goed samen te gaan.

De voedselketen is niet gestroomlijnd. Verward probeert De Graaff tussen voedsel en vrijwilligers rechtvaardigheid in de voedselpakketten over te brengen. De klanten hebben zich gelegitimeerd en melden zich met hun voedselbon. Als de eerste gevulde boodschappentas de deur uitloopt, krijgt De Graaff buikpijn. Heeft ze die lekkere roomkaas er wel ingedaan? Brood delen is de kerk wel toevertrouwd, de vis is lastiger deze week. Zes vissen voor 65 mensen. Wat is rechtvaardigheid? Haest wil de alleenstaande vader met vijf kinderen extra sinaasappels toestoppen, maar krijgt een standje. De rest moet ook nog. En wat doen we met die twee stukjes Lux zeep van de Turkse drogist? Het overschot aan Stegemann knoflookworsten (nog 2 dagen houdbaar) mag per drie tegelijk de pakketten in. Dit varkensvlees gaat er in de helft van de gevallen weer even hard uit.

Vrijwilliger Mevis loopt vermoeid rond met een lippenstiftzoen op haar wang. Haest en De Graaff zitten onderuitgezakt, moe en met vuil onder hun nagels. Er knaagt iets. Moet het echt zo in Nederland, hebben we het eten wel rechtvaardig verdeeld en wie zijn wij om het te verdelen?

Beoordeling:

In twee woorden: rechtvaardige onrechtvaardigheid

www.voedselbank.nl

www.amsterdam.voedselbank.org

(ook als uw bedrijf voedsel wil doneren!)

Collecteren

'Heeft u misschien iets over voor het Reumafonds?' Mensen kijken straal de andere kant op of ontwijken De Graaff en haar collectebus met een ruime bocht. 'U misschien iets?' Verbijsterd begint ze zich langzaam melaats te voelen. Slechts mondjesmaat zijn er op de drukke markt in Amsterdam gevers. Het negeren is dodelijk, bijna zalvend zijn de talloze smoesjes. 'Ik heb geen kleingeld, ander keertje, ik heb al gegeven.' Deze medemensen geven haar tenminste het idee dat ze bestaat. En dat doet ook de snauwende oude dame: 'Verdorie, alweer Jantje Beton!'

Net als bij de vakantiespreiding zijn in Nederland de goede doelen verspreid. Geen files van collectebussen, want ieder doel krijgt keurig een vaste week toebedeeld om te mogen collecteren. Vorige week was Jantje aan de beurt, de koudste week van maart is altijd voor het Reumafonds.

Haest neemt de bus over van een onthutste De Graaff. Zij kruipt in de rol van spelshow-host en is daardoor minder breekbaar. Op opgewekte toon probeert ze de muntjes richting bus te praten. Genegeerd wordt ze nauwelijks, maar veel geld levert het niet op. Een aardige mevrouw geeft advies: 'Het is te koud, mensen moeten hun handschoenen uittrekken om geld te pakken.' Dan verschijnt ook nog een leger van oranje bodywarmers - een ander goed doel. Wij trekken verder. Op naar de Hema, daar lopen mensen warm en handschoenloos naar buiten. In een impuls ontdekken we de juiste tactiek. De Graaff opent met vriendelijk gezicht de zware glazen deur voor de mensen. Haest drukt vervolgens even vriendelijk lachend de collectebus onder hun neus. Dat werkt beter, maar langer dan uur houden we dit niet vol. Het is niet zozeer de kou die ons uitput, maar de energie die het kost om de mensen te ontdooien.

Vlak voor de deur van het wijkhoofd legen we beschaamd nog snel onze eigen zakken in de veel te lichte bus. Met een flinke keukenschaar verbreekt het wijkhoofd de zekering van de bus. Opbrengst: 34 euro en 4 centen.

Beoordeling:

In twee woorden: vernederend vragen

www.reumafonds.nl

www.onlinecollecteren.nl

Gezelligheidsbezoek

We wurmen ons langs scootmobiel en rollator naar het velours bankstel. De negentigjarige mevrouw opent blij het door ons meegebrachte zakje amandelmoppen. Haest luistert naar haar onstuimige woordenvloed. De Graaff maakt thee in de keuken. We zijn op gezelligheidsbezoek bij alleenstaande bejaarden. De Wijkpost voor Ouderen organiseert deze bezoekjes, intern heten het eenzaamheidsbezoekjes.

Vanaf het dienblad krijgen we naast thee en koekjes in no-time een heel leven gepresenteerd. Een scheiding, een doodgeboren kindje, man aan de drank. De jaartallen lopen op merkwaardige wijze door elkaar. Een fotoalbum toont een aflevering van Memories: de Franse oorlogsliefde in sepia, in kleur de hereniging 60 jaar later. De droomprins van weleer bleek een regelrechte afknapper: 'Hij was oud geworden.'

Terwijl wij vele slokjes thee nodig hebben om het leed weg te slikken, bewonderen wij het levensplezier dat haar diep gerimpelde gezicht uitstraalt. Sommige oudere dames zijn daar niet op gesteld. Mevrouw trekt met haar roze gestifte lippen en zwierige truitjes (10 euro op de Albert Cuyp) de aandacht van hun mannen.

Een volgend leven bij een volgende pot thee. In een spic en spanhuisje onderhoudt een zesentachtig jarige dame van stand ons over de lasten van het bestaan. Lichamelijke ongemakken, oorlog met haar dochter, schamel AOW-tje. Wij voelen de eenzaamheid zwaar drukken. Totdat halverwege het gesprek het licht in haar ogen aan gaat, alsof ze besluit te gaan genieten van ons bezoek. We horen hoe haar leven opgefleurd wordt door 'Opera' en 'Dokter Pil' die de nog grotere ellende in andermans leven ten goede weten te keren.

De Graaff vindt het moeilijk om weg te gaan. Haest wil het afscheid verzachten door de vuile vaat behulpzaam achter te zetten. Het blijkt juist een goede daad om dat niet te doen, want voor de dame vult opruimen weer een gaatje in haar dag. Stralend neemt ze afscheid en opgepept nodigt ze ons uit voor haar honderdste verjaardag. Dit is de tweede keer vandaag dat de deur vrolijker dichtgaat dan dat hij open ging.

Beoordeling:

In twee woorden: verrijkende visite

www.vrijwilligerscentrale.nl

www.vrijwilligerswerk.nl

(of via uw gemeente)