Een cultuurgids à la Groenteman

Zanger en dichter Rick de Leeuw is een 'Hanneke Groenteman voor de Vlamingen': hij presenteert een kunstprogramma. 'Als je naar theater gaat, is dat vaak omdat je iemand gehoord hebt die daar enthousiast over is.'

Rick de Leeuw, voormalig zanger van de Nederlandse rockgroep Tröckener Kecks, presenteert sinds gisteravond een nieuw wekelijks kunstprogramma op de Vlaamse tv-zender Canvas.

Voorlopig worden er dit voorjaar tien afleveringen uitgezonden. Het programma heet De Leeuw in Vlaanderen en heeft de vorm van een talkshow, waarin ook korte reportages worden opgenomen. Als het een succes wordt, wil Canvas ermee doorgaan.

Gisteravond voerde De Leeuw aan een tafel vol kaarsen - gehuld in donkere slagschaduwen - gesprekjes met de romancier Dimitri Verhulst, schilder Luc Tuymans en popzanger David Bovee. Elk van hen moest ter afsluiting kiezen uit twee uitgangen; de één beloofde commercieel succes en de andere elite-respect. Tuymans was de enige die voor het laatste koos. En tenslotte vertelde de advocaat van Marc Dutroux wat hij van de film Capote vond.

De gesprekjes werden gelardeerd met filmpjes, waarin De Leeuw bij een willekeurig Vlaams gezin aanbelde om te zien wat daar voor kunstzinnigs aan de muur hing, en een bekende Vlaming (in deze eerste aflevering een fotomodel) aan het woord kwam over zijn favoriete boeken. Bovendien werd elke gast geïntroduceerd met brutaal commentaar van de stand-up comedian Gunter Lamoot. De veertig minuten durende uitzending maakte zodoende een volgepakte indruk.

Sinds de Tröckener Kecks vier jaar geleden uit elkaar gingen, trad De Leeuw (45) vaak in Vlaanderen op - als liedjeszanger met de pianist Jan Houtekiet, als voetbalcommentator in een sportprogramma en als wekelijks 'huisdichter' in het populaire tv-programma De laatste show. Daardoor werd hij 'een bekende Nederlander in Vlaanderen,' schreef het Vlaamse dagblad De Standaard deze week, dat hem bovendien typeerde als 'een entertainer, een spring in 't veld met een hoog knuffelgehalte.'

Over zijn debuut als presentator zei De Leeuw in die krant dat het vroegere zondagmiddagprogramma De Plantage van Hanneke Groenteman een lichtend voorbeeld voor hem is: 'Op dezelfde manier wil ik de kijkers warm maken voor mooie dingen. Er zijn immers genoeg redenen om niet naar het theater, de bioscoop, een tentoonstelling of een optreden te gaan. Als je het wel doet, dan is dat vaak omdat je iemand gehoord of gelezen hebt die daar heel enthousiast over is. Ik zou graag die mens zijn.'

Nadrukkelijk wenste De Leeuw zich niet als gediplomeerd kunstkenner te manifesteren: 'Laten we zeggen dat ik een ingeburgerde buitenstaander ben. Ik lees graag, ik ga graag naar het toneel en ik bezoek graag tentoonstellingen. Ik ben geïnteresseerd in bijna alle uitingsvormen van cultuur.'

Dat hij echter nog niet alles van Vlaanderen weet, bleek gisteravond hooguit toen Dimitri Verhulst herinneringen ophaalde aan een boek van de daar zeer bekende Jos Vandeloo dat hij in zijn jeugd had gelezen. De Leeuw vroeg hem tot twee keer die naam te herhalen en bekende toen nog nooit van Vandeloo te hebben gehoord.

De Leeuw in Vlaanderen, een verwijzing naar de historische roman De leeuw van Vlaanderen (1838) van Hendrik Conscience, wordt wekelijks opgenomen in het uit baksteen opgetrokken cultuurcentrum La Tentation in Brussel, vlakbij de Grote Markt. Canvas, het tweede net van de Vlaamse publieke omroep, kondigde het programma aan met een foto waarop Rick de Leeuw hoog te paard zat, gewapend met een lange lans. Volgens de bijbehorende tekst breekt hij wekelijks 'een lans voor artistieke schoonheid en creatieve durf in Vlaanderen.'

Canvas had de laatste tijd geen wekelijkse kunstrubriek. Net als bij de Nederlandse televisie werd de afgelopen jaren het ene na het andere programma van het scherm gehaald omdat het niet genoeg kijkers trok. Men hoopt met De Leeuw een breder publiek aan te spreken, beaamde programmamanager Regine Clauwaert in het dagblad De Morgen: 'De druk is alleszins groot.'