'Als vrouw ben je machteloos'

Het verval van normen en waarden in de samenleving is nu ook de marine binnen- geslopen, zegt voorzitter Wim van den Burg van de vakbond AFMP/FNV.

Rotterdam, 25 maart. - De leiding van de Koninklijke Marine heeft hem verketterd, zegt Wim van den Burg. Volgens de voorzitter van de vakbond van militairen AFMP/FNV is er 'zware druk' op hem uitgeoefend om het artikel over een jonge vrouwelijke matroos die op het fregat Tjerk Hiddes zou zijn aangerand en geïntimideerd, niet te publiceren in het aprilnummer van Oplinie, het blad van de vakbond. 'Eerst benadrukte de marineleiding onze goede onderlinge vertrouwensrelatie', zegt Van den Burg, die het artikel ter inzage had gegeven. 'Daarna was het argument dat het artikel beschadigend zou zijn voor het meisje. Tenslotte werd me verweten dat ik goedkoop wilde scoren.'

Waarom publiceert u toch?

'Uit ethische overwegingen. Partners en ouders moeten er van op aan kunnen dat hun geliefde veilig is in de krijgsmacht. Vrouwelijke matrozen moeten zich nu soms verzetten tegen tien collega's die bij ze in bed duiken. Het verval van normen en waarden in de maatschappij, is ook onze organisatie binnengeslopen.'

Hoe kon dat gebeuren?

'Door alle bezuinigingen is de werkdruk bij de marine enorm verhoogd. Met een minimale bezetting wordt er gevaren. Dat geeft meer spanningen. Officieren tolereren daardoor meer. 'De mannen hebben het zwaar, laat ze maar', dat is de houding als matrozen zich ontspannen. Ze gaan er met hun rug naar toe staan en handhaven de gedragsregels niet meer.'

Vice-admiraal J.W. Kelder, commandant der Zeestrijdkrachten, zei gisteren dat er geen formeel verbod is op pornofilms aan boord. Pas als iemand aangeeft er niet van gediend te zijn, moet het stoppen.

'Daar heb ik me geweldig aan gestoord. Dat matrozen in hun kooi naar porno kijken, daar heb ik geen bezwaar tegen. Maar dat dat porno in openbare ruimtes' moet kunnen', is schokkend. Dat zijn geen zaken om luchtig over te doen. Sommige van onze leden willen daar niet aan blootgesteld worden. En lokt porno geen ongewenst gedrag uit?'

De marine is nog altijd een mannenwereld?

'Een substantieel deel van de marine, 10 tot 15 procent, wil geen vrouwen aan boord. In alle geledingen kom je die weerzin tegen, maar vooral bij ouderen. Dat leidt tot onverschilligheid: laat die vrouwen hun problemen lekker zelf oplossen, hadden ze maar niet bij de marine moeten gaan. Vrouwen heel eenzaam zijn aan boord. Als er voortdurend inbreuken zijn op je privacy of fysieke geintjes, ben je machteloos.'

Dan dien je toch een klacht in?

'Als je je niet schikt naar wat het normale gedrag is aan boord, val je buiten de groep. Dan heb je geen leven. Klachten zijn er nauwelijks, hooguit vier of vijf per jaar. Heel voorbarig bagatelliseerde minister Kamp de commotie. In het leger zouden niet meer misdragingen zijn dan elders. Die uitspraak van Kamp stoelt op een recent onderzoek van KPMG, dat de klachten bij de marine onderzocht. Maar veel incidenten worden nooit gemeld omdat de gevolgen voor de indieners groot zijn. Aanrandingen en verkrachtingen, ook van jongens, komen regelmatig voor.'

Geen vrouwen meer aan boord, is dat de oplossing?

Nee, net als staatssecretaris Van der Knaap zijn wij voor meer vrouwen in het leger. Twee maanden geleden hebben wij met Angelien Eijsink, het PvdA-Kamerlid, het Actieplan Vrouwen aangeboden. Een reeks voorstellen om het klimaat voor vrouwen te verbeteren. Daar is zo lauw op gereageerd.'

Heeft u wel vertrouwen in het onderzoek van de externe commissie?

'Voorlopig wel. Maar seksuele slachtoffers kunnen anoniem bij ons terecht. Als er te veel licht zit tussen het onderzoek van de commissie en de klachten die ons bereiken, treden we daarmee naar buiten.'