Overbodige chaos van kleine Hein Herrie

Wat je ook doet, doe het goed. Delftsblauwe tegeltjeswijsheid. Chinese variant: kan het niet mooi, maak het dan lelijk. De ontwerpers van Zizzle, Chinese fabrikant van elektronisch speelgoed, hebben een niet zo'n beetje lelijk ding gemaakt maar oer. Beter heel afschuwelijk dan half. En het is meteen een hype in het vaderland van Barbie, de Verenigde Staten. Lelijk speelgoed doet het hem in Amerika. Nu Europa nog.

De lawaai producerende disk jockey, iZ.

Hij heet iZ, wordt disk jockey (dj) genoemd en kost net geen 40 euro. Het is een 26 centimeter hoog plastic wezen op drie poten met in zijn kont een luidspreker en op zijn bolle buik een schakelaar. De grote ogen in zijn kop kunnen op en neer dansen en in zijn mond licht een lampje op in verschillende kleuren.

Vier batterijtjes moeten erin. Dan doet hij het. Wat? Kabaal maken. Er zit een keur aan geluiden in. Knorren, gillen, piepen, toeters, tetters, knarsen, saxofoon, ritmisch tokken en tikken, woordeloze zang en flarden Engelse tekst uitgesproken door een man die niet goed praten kan, niet te verstaan.

Een kind (vanaf vijf jaar volgens de doos) kan invloed uitoefenen op de samenstelling van de herrie en op het ritme. Weinig invloed. Harder of zachter, sneller ritme of langzamer en veranderen van drumstel - van beat. Maar niet doelbewust. Door aan de oren van het wezen te draaien verandert de ritmische geluidenchaos. Het is gokken wat er nu weer uitkomt. Het wordt gekker, lelijker of nog erger. Als het kind een chaosje heeft gevonden dat hem bevalt kan hij het bewaren.

De gebruiksaanwijzing: 'Om de muziekmix die je hebt gecreëerd te bewaren druk je 3 seconden op het rechter puntje van de schakelaar. IZ zal dan een kassageluid maken en Oh Yeah zeggen om te bevestigen dat de muziekmix opgeslagen is.'

Maar van een eigen creatie is geen sprake. Het is als met de fruitautomaat. De rij plaatjes die verschijnt na een ruk aan de hendel is niet de creatie van de gokker, maar van de voorzienigheid.

Met de technologie in de pop had een echte muziekmachine gebouwd kunnen worden waarmee een kind van vijf prachtige deuntjes kan creëren. Deze pop schiet daarin tekort.

Dat denkt Delft ook. Ik bel Mathieu Gielen, docent 'ontwerpen voor kinderen' aan de faculteit industrieel ontwerpen van de Technische Universiteit Delft. Terwijl hij op het internet naar een afbeelding van iZ zoekt, laat ik hem door de telefoon de geluiden horen die eruit komen. 'Ja ik zie het al', zegt hij. En hij hoort het al. Lelijk en lelijk.

De invloed die het kind op de geluiden kan uitoefenen is te gering.

Volgens Gielen is er ook geen goede reden om deze technologie in een pop te stoppen. Pop en techniek hebben niets met elkaar van doen. Het is niet logisch dat een draai aan het rechteroor het ritme verandert en een draai aan het linkeroor de deun. Speelgoed moet vanzelfsprekend zijn, niet vreselijk verzonnen. Delft keurt iZ op het eerste gezicht en eerste gehoor af.

En het proefkind? Het proefkind drukt op de buik, draait aan de oren en heeft er al na tien minuten genoeg van.

De Nederlandse importeur probeert met publiciteit ook hier een rage te ontketen. Misschien lukt het. Maar mijn proefkind is niet ondersteboven van Hein Herrie.

Wouter Klootwijk