Mooi speelgoedgeweer, meneer

Voortdurend om zich heen spiedend liepen gisteren zo'n honderd bepakte soldaten door Dokkum. 'Prachtig mooi!'

Militairen met volledige bepakking patrouilleerden gistermiddag door de winkelstraatjes van Dokkum. In negen groepjes van tien, met het geweer naar beneden gericht, keken ze in auto's, in winkelportieken, steegjes en straatjes.

'Romeo, niet gehoord, uit', zegt er een in het microfoontje waarmee hij in verbinding staat met de pelotonscommandant en zijn mede-infanteristen. Een moeder met kinderwagen passeert hem. 'Wat een spektakel', zegt ze. Een oudere Dokkumer geniet als hij de soldaten over de stadswallen ziet lopen. 'Prachtig mooi', glundert hij. 'Veertig jaar geleden was ik huzaar in 't Harde.'

Ongeveer honderd militairen uit het Brabantse Oirschot oefenden gisteren in een 'levende stad'. Eerder deden ze dat in het onbewoonde oefendorp in de Marnewaard, boven Dokkum. Contact met de Dokkumers stond gisteren niet op het programma, noch werden er incidenten geënsceneerd. Het belangrijkste doel is het oefenen van de onderlinge communicatie. Met de patrouille bereiden de militairen zich voor op uitzending naar Afghanistan.

Maar het rustige Dokkum als voorbereiding op Uruzgan? 'Patrouilleren in bewoond gebied is een oefening in een reeks van vele', verduidelijkt commandant Tim Luiten. De groepen moeten tijdens de training opletten dat ze niet te ver uiteenvallen, maar ook niet te dicht bij elkaar blijven. Soms wordt de van tevoren vastgestelde route verlaten. Luiten: 'Zag je dat een groepje onverwachts een straatje insloeg? Zo ontdek je vaak dingen die je anders niet opgemerkt zou hebben.'

Mevrouw Wijma (74), die in de deuropening van haar woning staat, vindt de aanblik van de soldaten 'vreselijk'. 'Ik word er bang van, vooral omdat het zo echt lijkt. Ze loeren maar die steegjes in.'

Het echtpaar Hellinga zorgde drie jaar voor een Afghaans asielzoekersgezin. 'Ik hoop dat de militairen de mensen daar kunnen bijstaan.' Ze hebben de soldaten nog een paar Afghaanse woordjes toegefluisterd. 'Khob asti betekent hoe is het?' Een van de infanteristen ('nee, liever geen naam') zegt 'overal op te letten'. Hij draait zich geregeld om, kijkt omhoog en blikt voortdurend geconcentreerd om zich heen.

Even verderop inspecteert een collega de portiek van uitzendbureau Start. Twee scholieren fietsen voorbij. 'Het lijkt hier Irak wel', zegt de een tegen de ander. Zijn vriend roept: 'Niet schieten!' De soldaten lopen verder, langs het jachthaventje. Een groepje scholieren sart: 'Mooi speelgoedgeweer meneer!' De soldaat reageert niet.

Korporaal Bart, die al werd uitgezonden werd naar zowel Irak als Afghanistan, vond de patrouille niettemin nuttig. 'Vooral voor de groep als geheel. Het verplaatsen door een oord moet je steeds opnieuw weer oefenen.'