Misrekening in de bios

Het uitbrengen van een film is een vak apart. De afgelopen weken zijn twee films uitgebracht op een manier die vragen oproept over de deskundigheid van de betrokken distributeurs. Het woeden der gehele wereld ging vorige week in veertig Nederlandse bioscopen uit. Capote draait vanaf deze week in welgeteld twee bioscopen. Van de eerste film hebben we intussen kunnen vaststellen dat veertig kopieën hopeloos optimistisch was. De voorbijganger die deze week af en toe een blik naar binnen wierp in zaal 6 van de Pathé Arena in Amsterdam, zag de eerste keer twee bezoekers achterin de zaal zitten en de tweede keer zelfs nul. “O, de film wordt automatisch ingestart“, zei de zaalwacht.

Deze week zijn 28 kopieën teruggehaald. Distributeur UIP telde tot en met het eerste weekend 2.000 betalende bezoekers en directeur Max van Praag zei dat hij daarna geen lust meer had gevoeld om nog te blijven tellen. Oorspronkelijk hadden producent Rob Houwer en hij zelfs ingezet op 75 kopieën, maar vanaf het moment dat Van Praag de film had gezien, koesterde hij er naar eigen zeggen “geen verwachting meer van“. Hij heeft de uitgestippelde campagne beknot en bij de bioscoopexploitanten nog flink moeten soebatten “om de film 40 bioscopen in te krijgen“. Van Praag had desondanks gehoopt dat ten minste 10.000 bezoekers de moeite zouden nemen om te kijken.

Maar Van Praag is niet de enige die zich op de commerciële potentie van Het woeden verkeken heeft. Het Filmfonds, dat zich de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker en gedetailleerder met de uitbreng van Nederlandse films is gaan bemoeien, zag in Het woeden een “brede publieksfilm'. Een fondscommissie die ervoor heeft doorgeleerd, beoordeelde het project en heeft er de maximale bijdrage van 900.000 euro aan toegekend. “Iedereen heeft recht op zijn eigen flops“, zegt Fondsdirecteur Toine Berbers. “Succes van een film voorspellen blijft koffiedik kijken en we bevinden ons hier in goed gezelschap.“ Waarmee hij verwijst naar de grote Amerikaanse distributeur UIP en de familie-omroep Tros. Maar Berbers geeft toe dat zo'n misrekening niet goed is voor de reputatie van het Fonds bij de toch al sceptische speelfilmproducenten.

Het omgekeerde komt ook voor. Regelmatig worden films uiterst bescheiden uitgebracht, en dan met name in het zogenoemde arthouse-circuit. Soms wordt het aantal kopieën na een paar succesweken verhoogd. Bij de verrassingshit Shouf shouf habibi is dat destijds bijvoorbeeld gebeurd. We moeten afwachten hoe het Capote vergaat. De Amerikaanse biopic over schrijver Truman Capote heeft wereldwijd, ook in Nederland, laaiend enthousiaste recensies gekregen. Hoofdrolspeler Philip Seymour Hoffman won vorige maand de Oscar voor beste acteur. De weg naar een groot publiek lijkt open te liggen. En toch brengt de Amerikaanse distributeur Sony Pictures hem hier slechts in twee bioscopen uit. Waarom?

“Nederland is een risicovol filmland“, zegt Elselien Veneman, sales manager van Sony pictures Nederland. “Nederlanders gaan weinig naar de bioscoop. Elke week zie je aan de bezoekcijfers dat films floppen waar iedereen, inclusief de pers, hoge verwachtingen van had.“ Dat moet de schroom verklaren waarmee haar hoofdkantoor Nederlandstalige kopieën heeft geleverd.

Maar net als UIP heeft ook Sony zijn verwachtingen intussen bijgesteld. Op verzoek van het Nederlands kantoor worden kopieën bijgemaakt en die komen volgende week of de week erna in de bioscoop. Veertig? Nee, dat niet. Tussen de vijf en de tien, zegt Veneman.