Middenklasse India in opstand na moord

Veel Indiase politici blijven aan de macht terwijl er een rechtszaak tegen hen loopt.

Met e-mails en betogingen eist de middenklasse eerlijke rechtspraak.

Sabrina Lall (l) en Valsa Lall (r) houden wake met kaarsen voor hun zus, de vermoorde Jessica Lall. Foto AP **FILE** Sabrina Lall, left, and Valsa Lall, right, sisters of Jessica Lall, shown in portrait, look on during a candlelight vigil for Lall who was killed in 1999 in a shootout in New Delhi, India, in this Saturday, March 4, 2006 file photo. The case of Jessica Lalls murder took six years to wend its way through India's courts, and few were surprised when the verdict was announced Feb. 21; all nine of the accused were acquitted. What surprised India was its own reaction. Protesters took to the streets, holding candle-light vigils and waving signs calling for justice; newspapers have kept the story on the front page; officials from the president to the national police commissioner have called for a review of the investigation. (AP Photo/Rajesh Kumar Singh, File) Associated Press

Jessica Lall was een mooie, lange vrouw. Een fotomodel dat als gastvrouw bijverdiende in Tamarind Court, een trendy restaurant in de Indiase hoofdstad. Op een avond kwam een aantal dronken jongemannen binnen dat alcohol wilde bestellen. De bar was gesloten, vertelde Lall (34) hen. Een van de gasten, Manu Sharma, telg van een steenrijke familie en zoon van een invloedrijke politicus van de Congrespartij, bleef tevergeefs aandringen. Hij trok zijn pistool en schoot Lall dood. In het restaurant waren meer dan honderd gasten aanwezig, meest Indiase upperclass.

Pas vorige maand, bijna zeven jaar na de moord, volgde een uitspraak van de rechtbank: Sharma en acht andere verdachten werden wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken. Wat volgde was een spontane, ongekende opstand van de Indiase stedelijke middenklasse. Protesten op universiteiten en op straat, petities, duizenden e-mails naar de president, sms-berichten naar rechters en politie, dagelijkse berichtgeving over de zaak en campagnes in de media; allemaal met de boodschap: wij willen gerechtigheid voor Jessica Lall. Zelfs Sonia Gandhi, leider van de regerende Congrespartij en premier Manmohan Singh ontkwamen er niet aan hun zorgen uit te spreken over de gang van zaken.

Deze week volgde het eerste resultaat van de revolte: het hoger gerechtshof in Delhi heeft het beroep van de politie tegen de uitspraak geaccepteerd en nieuwe arrestatiebevelen tegen de negen verdachten uitgevaardigd.

“Het lijkt er op dat de middenklasse een stem heeft gevonden en zich vaker zal laten horen“, zegt Harinder Baweja, onderzoeksjournalist van weekblad Tehelka, dat de zaak wekelijks volgt. Jessica Lall is het symbool van de onvrede die de groeiende middenklasse in India heeft met de justitie, die verdachten met goede politieke connecties en geld steeds maar weer laat lopen.

In India zijn veel voorbeelden te noemen van politici die gewoon aan de macht blijven terwijl er rechtszaken tegen hen lopen wegens fraude. “Dat kan zolang een proces loopt. Soms duurt dat meer twintig jaar. Baweja: “De mensen hebben nu genoeg van dit soort praktijken.“

Hoofdverdachte Sharma had zich enkele dagen na de moord aangegeven bij de politie en schuld bekend. Enkele ooggetuigen hadden eveneens bevestigd dat Sharma Lall had omgebracht. Niettemin sleepte het onderzoek naar deze panklare zaak zich jaren voort. In de tussentijd trok Sharma, een jongeman met een pafferig gezicht, zijn bekentenis in en kwamen ooggetuigen een voor een op hun verklaringen terug. Volgens Indiase media zijn politieagenten, die betrokken waren bij het onderzoek, omgekocht en getuigen onder druk gezet.

“Wat Jessica Lall is overkomen, kan dus iedereen overkomen, denkt de middenklasse. En wie beschermt ons dan, vragen ze zich af.“ Zo verklaart Raj Srivastava, onderzoeker van het Centre for the Study of Developing Societies in Delhi, de boosheid rond de rechtszaak.

Lall woonde in Gurgaun, een satellietstad van Delhi. Vijftien jaar geleden bestond de stad nog niet, maar tegenwoordig staat Gurgaun model voor de opkomst van India. Hier woont de nieuwe middenklasse, zijn talloze shoppingmalls en domineert hoogbouw met spiegelramen, de huisvesting van veel multinationals. De middenklasse ziet zichzelf als drager van het huidige succes van India, zo denkt Srivastava, “maar ondertussen voelt zij zich machteloos en gefrustreerd over de wijze waarop de rechtsorde wordt gehandhaafd.“

De Engelstalige media in de grote steden hebben handig ingespeeld op de woede van de middenklasse. Zelfs toen de Amerikaanse president Bush begin deze maand in India was, bleef Jessica Lall het nieuws domineren. Nieuwszenders en kranten voerden en voeren zonder gêne dagelijks campagne voor de zaak. Srivastava: “Kijk naar de advertenties op de zenders, in de kranten in de metro's, die zijn bestemd voor de koopkrachtige middenklasse. Dat speelt een belangrijke rol in hun nieuwskeuze.“

Ook weekblad Tehelka mengde zich en zond anonieme sms-berichten over een protestbijeenkomst. Een paar dagen later waren een paar duizend mensen op de been. “Onder wie studenten, advocaten en slachtoffers van het justitieel systeem in India“, vertelt Baweja. “Inderdaad, mensen uit de middenklasse. Maar als Jessica Lall een dochter van een arme boer uit Rajasthan was geweest, had de affaire waarschijnlijk amper ophef veroorzaakt. Zo is het ook wel weer.“

Bekijk video's en dossiers over Lall op de website van het Indiase televisiestation IBN en het weekblad Tehelka. www.ibnlive.com/indepth, www.tehelka.com