Mart Stam

Op 17 maart verscheen in het Cultureel Supplement het artikel `Trouw tot op het laatst` van Hans Olink. Hierin werd ook Mart Stam genoemd, maar mijns inziens werd hij verkeerd belicht. Citaat: `Gebroken verlieten ze [Stam en zijn vrouw - FS] de DDR. Stam zou er niet meer bovenop komen. Gedesillusioneerd trok hij zich terug in Zwitserland, waar hij tot zijn dood in 1986 als een kluizenaar leefde.`

Een treurig beeld, maar niet helemaal waar. Na de DDR had Stam in Amsterdam heel creatieve jaren. Ik ken hem als een opgewekte, fijne man vol enthousiasme. Eind 1953 kwam ik werken bij Merkelbach en Elling. Net terug uit de DDR werkte daar ook Mart Stam. Toen ik enige tijd daarna naar Parijs wilde om er te werken en te studeren kreeg ik van Stam aanbevelingsbrieven mee. Na mijn terugkomst uit Parijs kwam ik bij Stam te werken als chef de bureau. Hij was intussen een eigen bureau begonnen. Dat hij allerminst gebroken was tonen zijn volgende werken. Samen met Willem Sandberg van het Stedelijk maakte hij een expositie waarbij om het oude deel van het museum, langs de onderkant van de ramen, een verhoogd houten trottoir liep waarbij de mensen gratis door de ramen konden kijken. Ook was Stam samen met de architecten Merkelach en Aldo van Eyck bezig met Nagele, het nieuwe dorp in de polder. Het architectenbureau van Mart Stam heeft in bijna tien jaar in Amsterdam o.a. de sociale woningbouw in Amsterdam-Geuzenveld, de sterflats voor woningen aan de Beethovenstraat, het kantoorgebouw Mahuko en de `Linnaeusflat` in de Linnaeusstraat opgeleverd. Aan de Stadhouderskade verrees Kantoorgebouw `de Geïllustreerde Pers`, met een open, transparante gevel, geheel van glas.

Stam is rond 1965 vertrokken naar Zwitserland. Bijna al deze jaren heb ik met hem samengewerkt en heb veel aan hem te danken.