Je voeten trillen lekker mee op de “buttkickers'

Feesten voor doven werden vaak gegeven in kneuterige buurthuizen.

SenCity spreekt alle zintuigen aan en trekthippe doven én horenden.

Het is druk in de club. Het ruikt naar zweet en verschaald bier. De sigarettenpeuken blijven plakken aan je voetzolen. Feestgangers staan dicht tegen elkaar aan. Boven de bonkende trancemuziek uit schreeuwen ze halve gesprekken naar elkaar. Het barmeisje is schor.

Zo'n avond wordt SenCity, morgenavond in de Nighttown in Rotterdam, niet. De dansvloer is even vol, de house staat minstens even hard. Maar de “ruis' van pratende en schreeuwende mensen die de muziek proberen te overstemmen, ontbreekt. Ongeveer de helft van de bezoekers is doof.

SenCity, dat sinds 2004 bestaat maar eerst Sense werd genoemd, wordt deze zaterdag voor de vijfde maal gehouden. Volgens organisator Ronald Ligtenberg was de avond aanvankelijk alleen bedoeld voor doven. Dovenevenementen bestonden al jaren, maar bleven vaak hangen in de kneuterige sfeer van buurthuizen of afgehuurde zaaltjes. Voor jonge hippe doven was er niets. “Ik wilde een onmogelijk doel stellen, om mezelf uit te dagen“, vertelt Ligtenberg. “Een evenement voor doven met de nadruk op muziek leek me lastig. Nu blijkt dat het kan.“

SenCity probeert doven muziek te laten ervaren door hun andere zintuigen te prikkelen. De voeten van de bezoekers trillen op de bassen van de muziek. Onder de verhoogde dansvloer zijn buttkickers aangebracht, apparaatjes die iedere bas in de muziek aan de vloer doorgeven.

Er is massage, en er zijn vreemde etenswaren om te proeven. Muziektolken zetten het geluid van de acts op het podium om in gebarentaal. Ze vertalen niet alleen de tekst, maar proberen dat ook te doen met de klank van de muziek, door vooral veel mimiek te gebruiken.

In de grote zaal staat Erich Berghammer, alias ODO7, met zijn potten en pannen. Hij is een zogenaamde AJ, een aromajockey. Bij zoete tonen “draait' hij cacao, bij metaalachtige techno pepermuntgeur. Een ventilator blaast de natuurlijke geuren door de zaal heen. ODO7: “Normaal denk ik in contrasten, maar hier zorg ik dat de geuren de muziek echt ondersteunen. Bij hardhouse ga ik geen appeltaartlucht verspreiden.“

In de kelder van de Nighttown valt muziek weer op een andere manier te beleven. Daar staan de seats for senses, stoelen die eruit zien als langwerpige witte ruimteschepen. Je gaat erop zitten of liggen en “krijgt een ervaring over je heen“, aldus ontwerper Sebastiaan Elstgeest. De ontwerpers hebben geprobeerd muziek te visualiseren. Op hoogtepunten trilt het meubel en zorgen lichtflitsen, visuals (van bijvoorbeeld draaiende kubussen) en subtiele geuren voor het verbeelden van de tonen. “Speciaal voor SenCity hebben we de muziek wat meer mainstream gemaakt. Normaal werken we met intelligent dance music, maar die is zo chaotisch dat hij moeilijk te vertalen is“, aldus Elstgeest.

Ondanks alle extra's is SenCity toch ook een feest als alle andere, met veel lol en dansende mensen, vinden de vaste bezoekers. Lora van Dijk (21), doof sinds haar geboorte: “Horenden bewegen op basis van luisteren naar de muziek, wij doen dat op ons gevoel. Maar het ziet er hetzelfde uit.“

Ook Marijn de Boer (23) is doof sinds haar geboorte en gaat naar iedere editie. “SenCity is voor mij speciaal, omdat er ook mensen die horen op afkomen. Ik heb eigenlijk alleen dove vrienden.“

Want ook de niet-dove bezoekers hebben SenCity ontdekt. Bij iedere editie komen er meer horende mensen op het feest af. Ronald Ligtenberg vindt het leuk dat doven en horenden zo nader tot elkaar komen. Maar emancipatie van doven of integratie van doven en horenden is niet het doel. “Het moet in de eerste plaats gewoon een stoer feest zijn.“

Marijn de Boer geniet vooral van het harde volume. “De muziek staat lekker hard, dus kan ik dansen op het ritme. Soms kijk ik stiekem naar anderen of ik zelf niet raar dans.“

Volgens bezoeker Pascal Giovannardi (28), ook doof, is SenCity de avond waarop hij “wilder' is dan op dovenfeestjes. Het contact met de horende bezoekers vindt hij bijzonder. “Er zijn veel horenden die het er op wagen om met een dove te communiceren, meestal via vingerspelling, liplezen of pen en papiertje. Wanneer er een beetje te veel gedronken wordt, is dat geen probleem meer“, lacht hij.

Af en toe kan het taalverschil nog wel tot verwarring leiden. Aroma-jockey ODO7: “Tijdens mijn eerste optreden schrok ik me rot: iedereen kneep zijn neus dicht. Ik dacht dat ze mijn aroma's vreselijk vonden stinken. Maar het bleek in de Nederlandse gebarentaal het symbool voor “geur' te zijn.“

Ook naar SenCity in Nighttown? kosten 17,50 euro (via TicketService). Met onder andere Kraak en Smaak en dj 100% Isis. www.sencity.nl