Huiswerkbegeleiding

De groei van het aantal commerciële huiswerkbegeleiders voor schoolkinderen is geen modegril van verwende, welgestelde ouders die te hoge eisen stellen aan hun kinderen. Ouders horen zich zorgen te maken als de kinderen niet werken en slechte cijfers halen. Een huiswerkbegeleider is dan een uitkomst, maar die kost al gauw ruim 300 euro per maand en is daarom niet voor iedereen weggelegd. Huiswerkbegeleiders zijn er altijd geweest, maar de groei die de laatste jaren door scholen wordt gesignaleerd is opmerkelijk. Het bewijst dat veel leerlingen niet de zelfstandigheid kunnen opbrengen die door de nieuwe vrijere lesmethode op middelbare scholen wordt vereist. Niet iedere leerling is geschikt voor het Montessori-onderwijs, vroeger niet en nu niet. Dat geldt zeker nu het aantal alledaagse afleidingen, vooral op multimediaal gebied, veel groter is geworden. Dat vereist extra discipline van de leerlingen om aan het werk te blijven, maar helaas worden ze weinig geholpen door onderwijsmethoden die bouwen op hun eigen initiatief. Alleen ouders die enige bestedingsruimte hebben, kunnen moeilijke leerlingen de leerdiscipline laten bijbrengen door een particulier.

Dat de vrijwillige kennisvergaring, het leren leren van het studiehuis op middelbare scholen, niet zo goed werkt als was verwacht, is ook al doorgedrongen tot het ministerie van Onderwijs. Maar dat betekent niet dat het studiehuis plaats heeft gemaakt voor een strakkere lesmethode. De scholen zijn vrijer geworden om zelf hun wijze van lesgeven te bepalen maar zijn wel nog gebonden aan de methode in de schoolboeken en computerprogramma's. Het voordeel van de studiehuismethode en het leren leren is dat het minder tijd kost aan leraren. Zelfwerkzaamheid van leerlingen is dus een oplossing voor opleidingen die kampen met een tekort aan bevoegde leraren. Dat geldt zeker voor opleidingen zoals het vmbo of de Regionale Opleidingscentra. Dus hoewel de methode van het studiehuis aan alle kanten is bekritiseerd, wordt de methode nog steeds verder verbreid. Dat zou niet erg zijn als leerlingen die zich er niet in thuis voelen, naar een strengere school kunnen gaan. Maar omdat veel scholen zijn gefuseerd, is er in veel steden geen keuze meer. Als een leerling zijn jaar niet heeft, mag hij wegens de rendementseisen vaak niet blijven zitten en moet hij naar een lager schooltype. Ook dan is een goed betaalde huiswerkbegeleider het enige alternatief.

Het particuliere initiatief van de huiswerkbegeleiders is toe te juichen. Ze doen nuttig werk en vullen gebreken van scholen en van leerlingen aan, maar het is jammer dat ze alleen toegankelijk zijn voor kinderen van ouders die er het geld voor hebben. Dat dit verschijnsel groeit, moet de beleidsmakers alarmeren. Ook de openbare school zal kinderen moeten kunnen opleiden die niet uit zichzelf werken. Als dat niet gebeurt, zullen welgestelde kinderen hun weg wel vinden, desnoods in particulier onderwijs, maar de minder draagkrachtige leerlingen zullen achterblijven. Dat is jammer als ze wel genoeg hersens hebben om te leren. Van dergelijke onderbenutting van talent ondervindt de hele samenleving schade.