Er is altijd een nóg perfectere man

Datingsites zijn als een soort winkels waar je een partner kunt aanschaffen.

Dat maakt het vinden van nieuwe liefde er niet makkelijker op.

Onlangs publiceerde de Washington Post een aantal redenen waarom mensen er na een aantal afspraakjes van afzagen om iemand nog te blijven zien. Als een man sokken in zijn sandalen draagt, bijvoorbeeld. Of als een vrouw niet goed kan uitleggen hoe je moet rijden om bij haar huis te komen. Eén vrouw had een man verlaten omdat hij niet wist wat paella was. “Hoe kun je tien jaar in New York wonen zonder paella te hebben meegemaakt?“

Dit zijn geen Amerikaanse toestanden, althans niet alleen maar. Ook in Nederland kent iedereen wel verhalen over mensen die een date aan de dijk zetten omdat ze ineens hebben bedacht dat die toch “te korte beentjes' heeft, of “zulke rare oren'.

Doorgewinterde daters gaan gewapend met papieren of mentale lijstjes vol eisen naar hun speeddate-avonden, of singles-feestjes, of via internet gescoorde afspraakje. Ze weten precies hoe hun droomman of -vrouw eruitziet en wat hij doet en denkt. Dat hadden ze bij hun eerste date al bedacht of ze zijn er gaandeweg achtergekomen, en ze zijn vastbesloten om zich deze ideale persoon bij elkaar te daten. Want dat is de belofte die daten inhoudt: als je maar genoeg mensen ziet, kom je uiteindelijk vanzelf een keer die ene tegen, die herken je dan meteen, en dan leef je samen nog lang en gelukkig.

Hoe dating dat romantische imago heeft weten te behouden is een raadsel, want in de praktijk is het een betere methode om je bed regelmatig warm te krijgen dan om een partner voor het leven te vinden - RelatieSelect.nl maakte vorige week althans bekend om die reden te stoppen. Er zijn natuurlijk mensen die via internet een relatie vinden, maar er zijn er ook die veranderen in serial daters. Die blijven daten met het idee dat ze op zoek zijn naar een vaste relatie, maar houden daarbij altijd een zeurend stemmetje in hun hoofd dat er ergens anders nog een perfecter persoon kan rondlopen. Ze gebruiken de talloze datingsites en -avonden in feite als een soort winkels waar je een partner kunt aanschaffen - maar het moet eerder huur zijn dan koop, want misschien is er wel ergens een betere aanbieding. Ze doen dat misschien niet bewust, ze zullen het ontkennen als je het vraagt, maar het is een patroon dat erin slijt .

Jillian Straus is producent van de Oprah Winfrey Show, hij schreef een boek over dit datingprobleem. Voor The Unhooked Generation interviewde ze honderd alleenstaande Amerikaanse Generatie X'ers (mensen van tussen de 25 en 39 jaar) over hun liefdesleven. Ze kwam tot de conclusie dat deze mensen zoveel keuzemogelijkheden hebben dat ze erdoor overdonderd raken, dat ze in het algemeen moeite hebben met het maken van duidelijke keuzes (want dan kun je niet meer al je opties open houden) en dat ze er met name cynisch van worden over de liefde. Ze willen zich niet meer vastleggen, ze blijven zelfs om zich heen kijken als ze een relatie krijgen. Ze willen ook een snoeproze, perfecte relatie, maar daar willen ze weinig moeite voor doen. Volgens Straus zijn Generatie X'ers meer geneigd om hun relatie te upgraden - hun partner steeds maar weer in te ruilen voor een nieuwer en “beter' model - dan om aan hun relatie te werken. En dat terwijl het openhouden van opties juist maakt dat ze die vaste relatie waarvan ze zeggen en geloven dat ze ernaar op zoek zijn, niet zullen krijgen.

Voor wie eenmaal een tijd aan het daten is, is de overdaad aan opties heel reëel en heel aanwezig, al die miljoenen singles lijken enorm beschikbaar en dat alles wekt de indruk dat je gerust kieskeurig kunt zijn. Maar in feite is kieskeurig zijn dus het laatste dat werkt. Er is ook wetenschappelijk onderzoek dat Straus daarin gelijk geeft. Kieskeurig zijn betekent dat je een bewuste keuze maakt, dat je voor- en nadelen afweegt, dat je goed nadenkt voordat je een beslissing neemt.

En hoe veelomvattender de beslissing die je moet nemen, zo blijkt uit onderzoek van Amsterdamse psychologen onder leiding van Ap Dijksterhuis, hoe slechter het is om er uitgebreid bewust over na te denken. Uit hun experimenten kwam bijvoorbeeld dat mensen die weinig nadachten, de beste beslissingen namen als ze een dure camera of een huis moesten uitzoeken. Het onderzoek stond vorige maand in het tijdschrift Science.

De verklaring is dat het bewuste denkvermogen van mensen snel overbelast is. Ons onbewuste daarentegen kan grote hoeveelheden informatie verwerken en integreren. In NRC Handelsblad zei Dijksterhuis een jaar geleden: “Bij kleine, overzichtelijke beslissingen kan het [bewuste denken] soms heel goed presteren. Als je ovenwanten moet kopen, bijvoorbeeld. Ovenwanten kan het bewuste aan.“

Zeker voor kieskeurige daters lijkt een potentiële partner natuurlijk in niets op een ovenwant. Hij of zij valt eerder in de categorie “nieuw huis' - voor huizen geldt hetzelfde als wat Straus uiteindelijk aanbeveelt over partnerzoeken: zorg dat je realistische verwachtingen hebt van het aanbod, volg je hart, wees bereid compromissen te sluiten, en committeer je. Maar om de een of andere reden voelt het bij zulke belangrijke beslissingen verkeerd om er niet goed over na te denken en om het allemaal maar een beetje op zijn beloop te laten. Zeker nu we dankzij websites vol beschikbare singles de mogelijkheid lijken te hebben om rationeel de beste partner te kiezen alsof het een nieuw meubelstuk is.