Open brief tegen Turkmenistan

Het Europees Parlement moet afzien van een op stapel staand handelsakkoord met Turkmenistan. Dat vinden drie internationaal gerespecteerde organisaties, Christian Solidarity International, Human Rights Watch en de International Crisis Group.

De drie organisaties reageerden met hun open brief aan het Europees Parlement op een besluit van de commissie voor buitenlandse zaken van het Parlement. Dat keurde begin deze week een voorstel voor het handelsakkoord met Turkmenistan goed. Het parlement zelf zou zich al in april over dat akkoord kunnen uitspreken.

De drie organisaties wijzen in hun brief op het feit dat Turkmenistan 'een van de meest repressieve regeringen ter wereld' heeft. 'De regering tolereert geen afwijkende mening en geen media- of politieke vrijheden, en heeft de politieke oppositie, verdedigers van de mensenrechten en onafhankelijke journalisten opgesloten of in ballingschap gedreven. Dissidenten worden behandeld als criminelen', aldus de brief.

De regering in Turkmenistan, aldus de drie organisaties, heeft opera, ballet, het filharmonisch orkest en niet-Turkmeense culturele verenigingen verboden. Gelovigen van andere religies dan de sunnitische islam of de Russische orthodoxie zijn juridisch vervolgd, door de politie afgetuigd of gedeporteerd en hun kerken en tempels zijn in een aantal gevallen afgebroken. Hoewel het land rijk is aan gas leeft de bevolking - aldus de drie organisaties - in afschuwelijke armoede. In 2004 ontsloeg het bewind van president Saparmurat Nijazov, een man die zich in eigen land letterlijk als een god laat vereren, 15.000 werknemers in de gezondheidszorg, om ze door legerrekruten te vervangen en in 2003 werd de duur van het verplichte onderwijs tot negen jaar teruggebracht.

Het Europees Parlement zette zowel in 2001 als in 2003 het handelsakkoord met Turkmenistan in de ijskast, wegens de grootscheepse schendingen van de mensenrechten. De commissie voor buitenlandse zaken van het Parlement besloot het uit de ijskast te halen nadat Nijazovs regering de doodstraf had afgeschaft, een wet tegen kinderarbeid had aangenomen en gevangenen amnestie had verleend.

Maar volgens de drie organisaties is geen van die maatregelen een signaal dat het in Turkmenistan beter gaat met de mensenrechten. 'Die maatregelen zijn zeker welkom, maar het zou een kolossale fout zijn ze te accepteren als werkelijke vooruitgang', aldus Holly Cartner van Human Rights Watch.