'Geweld wordt beloond'

Game-kunstenaar Joes Koppers vreest niet dat het computerspel mensen vervreemdt van hun omgeving. 'Ook gamers gaat het om de interactie met échte mensen.'

Joes Koppers Foto Bram Budel Kunstenaar Joes Koppers bij zijn werk 'Touch Me' op de tentoonstelling next level in het stedelijk museum. Het kunstwerk bestaat uit een groot touchscreen, mensen die door het beeld lopen worden doelen waarop je kunt schieten door het scherm aan te raken. FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

De installatie Touch Me van kunstenaar Joes Koppers is kunst waar je balorig van wordt: rennen door de museumzaal, slaan op schermen. Op het scherm dat het hart vormt van zijn installatie worden de toeschouwers geprojecteerd die op ongeveer drie meter afstand staan. Boven hun hoofd verschijnen op en neer stuiterende rode pijlen. De kijkers kunnen elkaar via het scherm een klap geven. De geslagenen spatten in een wolk van pixels uit elkaar. Rechts onderin worden de punten genoteerd die de 'speler' op deze manier behaalt.

Bij het opbouwen liet Koppers op deze manier menig suppoostenhoofd ontploffen voordat hij tevreden was over het functioneren van zijn apparatuur en programmatuur. De suppoosten deden vrolijk met hem mee.

Sinds de opening van de tentoonstelling Next Level. Art, Games & Reality in het Stedelijk Museum CS vorige week doet het publiek dienst als kanonnenvoer. Koppers is een paar keer wezen kijken om te zien welke reactie zijn werk oproept. 'Wat me opvalt is dat mensen echt met elkaar gaan spelen. Ze lopen hard weg om aan de rode pijl te ontkomen.'

Deze reactie bevestigt het idee dat Koppers al had van de maatschappelijke rol die computergames spelen. 'Vaak hoor je dat games ervoor zorgen dat mensen geen contact meer hebben met elkaar, omdat ze zich niet in de 'echte' wereld bevinden. Maar binnen hun virtuele wereld draait het ook om interactie met andere, levende wezens. Die zitten soms aan de andere kant van de wereld. Maar dat maakt toch niets uit?'

Koppers (1976) deed de Rietveld Academie en daarna het Sandberg Instituut. Sinds zijn afstuderen in 2000 beweegt hij zich in het grensgebied van design en kunst. Met Touch Me wil hij een verhaal vertellen, door de essentie van het fenomeen computerspel bloot te leggen: geweld. 'In bijna alle spellen staat het toepassen van geweld centraal. Of je nu de held of de slechterik bent: vernielen wordt beloond. Daarnaast is er het streven om spellen alsmaar realistischer te maken. Maar ook al worden de graphics nog zo mooi, die laatste stap naar de werkelijkheid wordt nooit gemaakt.'

Die stap probeert met Touch Me wel te zetten. De mensen die op het scherm te zien zijn, worden gefilmd met een camera. Realistischer zal een virtuele wereld er voorlopig niet uitzien. De ontploffingen zijn duidelijk animaties.

Koppers: 'De wereld van de games is een wereld waarin alles kan. Zelfs als je de mogelijkheid hebt om echte mensen te vernielen, mensen die vlak achter je staan, doe je dat. Als je het resultaat ervan ziet, kan dat best heftig zijn. Maar dan realiseer je je dat het maar een spelletje is.'

Van het idee dat gewelddadige games tot gewelddadig gedrag in de buitenwereld leiden, moet Koppers niets hebben. 'Ik speel graag Grand Theft Auto, een spel waarbij je auto's moet stelen en mensen beroven. Als ik naar buiten ga, hoef ik de neiging om iemand uit zijn auto te slepen niet langer dan een paar seconden te onderdrukken. Dan weet ik weer waar ik ben.'