De nieuwe toerist

Jobs, jobs, jobs. Daarover praten de Europese politieke leiders vandaag in Brussel.

Toerisme moet banenmotor worden, ook in Nederland.

Nederland is populair bij Chinezen, sinds ze per 1 september 2004 vrij mogen reizen. Foto Bram Budel De eerste chinese toeristen op Schiphol. Op 1 sept de eerste dag dat chinezen onbeperkt naar Europa mogen reizen komt een groep van 65 chinezen aan op Schiphol. Ze worden welkom geheten in het rijksmuseum op Schiphol. FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

Wie goed luistert in de Keukenhof, op de Dam of in het Rijksmuseum hoort hem: de nieuwe toerist. Hij komt uit Rusland, China of India en is een nog vrij onbekend fenomeen in Europa. Maar het aantal toeristen uit landen die tot voor kort geïsoleerd of arm waren, groeit: vorig jaar kreeg Nederland 30 procent meer Chinezen, Russen, Indiërs en Brazilianen op bezoek. In absolute cijfers zijn het er nog maar weinig - 110.000 Chinezen en 37.000 Indiërs - maar die aantallen zullen alleen maar groeien, is de verwachting.

Goed nieuws natuurlijk, vindt de Europese Commissie. Deze week stond het belang van het toerisme voor de werkgelegenheid centraal op een Europese ministerstop in Wenen, vandaag is toerisme een van de agendapunten van de Europese Raad van regeringsleiders in Brussel.

Jobs, jobs, jobs - daar gaat het de Europese politieke leiders om. Ondanks de groei in het toerisme is de Commissie bezorgd. Europa is met vijf landen in de top-10 van vakantielanden weliswaar nog altijd de populairste reisbestemming ter wereld, maar het toerisme naar Europa groeit met 5 procent beduidend minder snel dan elders in de wereld (11 procent in 2004). Oorzaken zijn de steeds goedkoper wordende vakanties in verre landen, waardoor veel toeristen vooral Azië verkiezen boven Europa. Voor Nederland geldt bovendien dat het aantal Duitse gasten terugloopt.

Dat teruglopende marktaandeel van Europa kan nadelig zijn voor de werkgelegenheid in de toeristische sector, waar nu circa 8 miljoen mensen werken. Terwijl het toerisme door Brussel juist wordt beschouwd als een mooie manier om banen te scheppen, vooral in Oost-Europa. Brussel zou graag zien dat er in die branche de komende tien jaar 2 miljoen banen bijkomen. Maar dan moeten we er wel harder aan trekken om de toerist te lokken, waarschuwde EU-commissaris Günter Verheugen (Industrie). Zo moeten de lidstaten samenwerken op het gebied van infrastructuur. Om het goede voorbeeld te geven lanceerde de Europese Commissie deze week een website waarop de toerist zich met een paar muisklikken door heel Europa kan bewegen.

Ook het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) vindt dat het beter kan. Weliswaar was 2005 een uitstekend jaar voor het toerisme in Nederland en dreigt dit jaar nog beter te worden (zie kader), maar als de Nederlandse vliegvelden niet worden uitgebreid en er niet meer hotels worden gebouwd, kunnen we de groeiende stroom toeristen over een paar jaar mogelijk niet meer aan, waarschuwde directeur Hans van Driem onlangs. Hij verbaast zich over de traagheid waarmee vergunningen worden afgegeven voor hotels en evenementen. Als voorbeeld noemt hij een casino dat niet welkom is in Maastricht. 'Als dit een bio-technologisch bedrijf was geweest, dan had de BV Nederland enthousiast gereageerd. Het ergert mij dat politiek en overheid nog zo calvinistisch denken over de leisure en entertainment economie. Het is één van de weinige sectoren die nog groei laat zien.'

Ook het aanbod in de toeristische sector kan beter, aldus het NBTC. 'Chinezen willen graag in tien dagen tien Europese landen bezoeken. Die hoeven dus niet zo nodig een hotel in hartje Amsterdam, maar willen liever accomodatie langs een snelweg', aldus een woordvoerder. Ook het aantal rechtsstreekse vluchten uit verre landen, dat onder druk staat door het toenemend aantal goedkope vluchten binnen Europa, baart zorgen. 'Als een Chinese toerist alleen rechtstreeks kan vliegen naar Warschau of Wenen, kan dat gevolgen hebben voor het aantal toeristen dat naar Nederland komt.'

Alles zou beter worden als Nederland een minister voor toerisme en recreatie had, zo zei voorzitter René Klawer van het Platform Toerisme & Recreatie deze week. 'We willen een verantwoordelijk minister voor onze snelgroeiende bedrijfstak. Die is nu al goed voor 8,5 procent van het bruto nationaal product, een enorme banenmotor', aldus Klawer. Zo niet, 'dan dreigen we als Nederland achterop te raken bij de internationale groei van het toerisme'.

Website die de Europese Commissie heeft gelanceerd: www.visiteurope.com