Zorg om lot Afghaanse christen

Het mogelijke doodvonnis voor een Afghaanse bekeerde christen heeft tot internationale bezorgdheid geleid over naleving van de mensenrechten in Afghanistan.

Abdul Rahman Foto AP Abdul Rahman, an Afghan man who converted from Islam to Christianity, is interviewed during a hearing in Kabul on March 16, 2006 in this image made available from tv footage on Monday March 20, 2006. Rahman is being prosecuted in a Kabul court and could be sentenced to death after being charged with converting from Islam to Christianity, a crime under this country's Islamic laws. (AP Photo/APTN/Ariana Television) Associated Press

In verschillende westerse landen is bezorgd gereageerd op de mogelijke doodstraf voor de tot het christendom bekeerde Afghaan Abdul Rahman. Hij staat voor een rechtbank in Kabul terecht voor afvalligheid van de islam.

De Duitse staatssecretaris van Defensie, Friedbert Pflüger, zei vandaag in het dagblad Bild Zeitung dat de 2.450 Duitse militairen in Afghanistan daar zijn voor een bijdrage van de ontwikkeling van Afghanistan tot een democratische rechtsstaat en dat deze veroordeling daar niet in zou passen. Ook minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier zei de zaak “met grote bezorgdheid“  te volgen.

Andere landen die deelnemen aan de NAVO-stabilisatiemacht in Afghanistan - Canada, Italië en Nederland - hebben ook hun zorg geuit over de naleving van de mensenrechten in Afghanistan. De Italiaanse oud-president Francesco Ossiga schreef aan premier Berlusconi dat Italië zijn militairen moest terugtrekken als Rahmans veiligheid niet gegarandeerd kon worden. In Washington zei de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Nicholas Burns gisteren tegen de bezoekende Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Abdullah: “We hopen dat de Afghaanse grondwet zal worden gevolgd, en in onze visie zal hij [Rahman, red.] dan onschuldig bevonden worden“.

Zo eenvoudig is het niet. De nieuwe Afghaanse grondwet, aangenomen in januari 2004, stelt in artikel twee dat aanhangers van andere geloven dan de “heilige islam“ vrij zijn in de uitoefening van hun religieuze rituelen, zij het binnen de grenzen van de wet. Artikel drie begrenst die vrijheid: geen wet zal strijdig zijn met de grondbeginselen en bepalingen van de heilige religie, de islam, in Afghanistan, stelt het artikel.

Abdul Rahman, nu 41, is geboren als moslim in Afghanistan, maar bekeerde zich zestien jaar geleden toen hij voor een Duitse christelijke ontwikkelingsorganisatie in het Pakistaanse Peshawar werkte, waar veel Afghaanse vluchtelingen verbleven. Daarna woonde hij negen jaar in Duitsland. Zijn bekering werd een probleem toen hij in 2002, na de verdrijving van het Talibaan-regime, terugkeerde naar Afghanistan en met zijn familie verwikkeld raakte in een strijd om de voogdij over zijn twee dochters. Vorige maand werd hij op aangeven van zijn familie door de politie onderzocht. Die vond een bijbel bij hem. Rahmans probleem is niet dat hij christen is, maar dat hij christen is geworden. De politie gearresteerde voor apostasie, ofwel afvalligheid, van de islam.

Volgens verschillende richtingen binnen het islamitische recht, de shari'a, moet afvalligheid bestraft worden met de dood. Rahman kan zijn “misstap' eenvoudig goedmaken door de islam weer te omarmen. Dat heeft hij maandag tijdens zijn verhoor bij de rechtbank geweigerd.

De kans dat Rahman de doodstraf krijgt, lijkt beperkt. Toen de grondwet in 2004 het licht zag, waren hervormingsgezinde Afghanen blij dat er geen expliciete verwijzing naar de shari'a in opgenomen was. Het Afghaanse strafrecht is een mengeling van seculier en islamitisch recht geworden. Daarin is een doodstraf mogelijk, zou blijken uit uitspraken van de rechter die over Rahman moet oordelen. Hij zei zondag dat de doodstraf in de zaak-Rahman tot de mogelijkheden behoort.

Tot op heden is slechts één uitgevoerd doodvonnis bekend. In april 2004 werd Abdullah Shah, beschuldigd van tientallen moorden, onder andere op vier van zijn vrouwen, door het hoofd geschoten. Enkele andere ter dood veroordeelden, onder wie twee bendeleden die vier buitenlandse journalisten vermoord hebben, zijn nog niet geëxecuteerd.

Voor de voltrekking van een doodvonnis is toestemming van president Karzai nodig. De kans dat Karzai met een executie van Rahman instemt lijkt zeer klein, nu er kritiek is van landen die de wederopbouw van Afghanistan steunen met militaire inzet.

De Afghaanse minister voor Economische Zaken pareerde de internationale opwinding vandaag. “Natuurlijk willen fanatici de doodstraf in dergelijke zaken“, zei hij, maar hij noemde een doodvonnis “zeer onwaarschijnlijk“.