Den Haag botst opnieuw met Berlusconi

Onenigheid over het toenemend protectionisme in de Europese Unie dreigt uit te lopen op een harde confrontatie tussen de regeringsleiders, die morgen in Brussel aan een tweedaagse economische top beginnen. Bovendien is sprake van groeiende irritatie tussen Nederland en Italië over de vergelijking van de Nederlandse euthanasiepraktijk met nazi-praktijken.

Op initiatief van Italië werkt een aantal landen aan een schriftelijke verklaring waarin het oplaaiend “economisch patriottisme' in landen als Frankrijk en Spanje wordt afgekeurd. Nederland zou deze kritische brief aanvankelijk steunen, maar heeft daar op het laatste moment van afgezien omdat, volgens de officiële lezing, het moment niet geschikt wordt geacht. Bronnen rondom het kabinet weten echter te melden dat premier Balkenende en minister Bot van Buitenlandse Zaken er bij nader inzien niets voor voelen om Italië op dit punt te hulp te schieten. “De sfeer is verpest“, zo wordt in Den Haag opgemerkt. De Italiaanse minister van parlementszaken Giovanardi vergeleek de Nederlandse euthanasiepraktijk vorige week op de Italiaanse televisie met die van de nazi's.

Berlusconi heeft gisteren naar aanleiding van de kwestie, eveneens op televisie, gezegd dat Giovanardi sprak op persoonlijke titel, “waardoor hij ontsnapte aan een mogelijke interventie van de premier“. Balkenende wil zijn Italiaanse collega op de Europese top aanspreken over de uitlatingen. Na beraad met de ministers Bot en Zalm (Financiën) is besloten nu niet op een ander terrein een coalitie met de Italianen aan te gaan.

Aanleiding voor de afkeurende verklaring over het protectionisme is het recente verzet van een aantal andere landen tegen grensoverschrijdende fusies, met name in de energiesector.

Sinds enkele weken woedt een ongekende overnamestrijd in de Europese energiesector. Het Italiaanse energiebedrijf Enel wil het Frans-Belgische Suez overnemen. Maar de Franse regering heeft Suez aangemoedigd om samen te gaan met Gaz de France om zo een “nationale kampioen' te creëren en de Italianen buiten de deur te houden.

Een soortgelijke zaak speelt tussen Spanje en Duitsland. Het Duitse Eon probeert het Spaanse Endesa over te nemen. De Spaanse regering ziet liever dat Endesa wordt samengevoegd met het Spaanse Gas Natural. Voorzitter Barroso van de Europese Commissie reageerde eerder fel op protectionistische tendensen in een aantal landen. Hij riep regeringen op om “nationalistische retoriek“ te vermijden.